Fotoğraf sanatçısı Lütfi Özkök (94) İsveç’in başkenti Stockholm’de yaşamını yitirdi.

Fotoğraf sanatçısı Lütfi Özkök (94) İsveç’in başkenti Stockholm’de yaşamını yitirdi.

LÜTFİ ÖZKÖK KİMDİR?

Lütfi Özkök (d. 15 Mart 1922/1923, İstanbul), İsveç’te yaşayan Türk fotoğrafçı, şair ve çevirmen. Nobel Edebiyat Ödülü almış yazarların portrelerini çekmesiyle bilinir.

İstanbul’da doğan Lütfi Özkök’ün annesi Emine Devlet Hanım Romanya doğumlu bir Kırım göçmeni, Kırım göçmeni babası Mehmet Muradasıl balıkçıydı. Özkök’ün annesinin büyük dedesi, bir Rus prensini düelloda öldürünce, aile intikamdan korkup Romanya’ya göç etti. Emine Hanım ile Mehmet Muradasıl evlendikten sonra İstanbul’a göçtü. Üç kardeşten en büyüğüdür.

Ortaöğretimini Vefa Lisesi, Kumkapı Saint Jean d’Arc Fransız Okulu’nda ve Taksim Lisesi’nde tamamladı. Saint Jean d’Arc Fransız Okulu’nda Ermeni bir hocadan keman dersleri aldı. Liseyi bitirince Paris’in Nazi işgali altında olmasından ötürü Viyana’ya gitti ama Rusların Viyana’ya yaklaşmasıyla bir yıl sonra İstanbul’a döndü. İstanbul Üniversitesi Fransız Filolojisi’ne girdi. 1949 yılında Paris’te mühendislik okumak için izin çıkarttı. Paris Üniversitesi’nde tekstil okudu ve ileride eşi olan, kendisinden üç yaş küçük İsveçli Anne-Marie Hanım ile tanıştı. 1949 Eylül’ünde Lüksemburg Parkı’nda tanışan çift, 1950 yazında evlendi. İlk çocuğu Nermi’nin adı lisedeki platonik aşkı Nermin ile hayranı olduğu Fin atlet Paavo Nurmi’nin sentezidir. 24 Aralık 1950’de Stokholm’e yerleşen Özkök, hâlen Stokholm’de yaşıyordu. Temmuz 2001’de eşi hayatını kaybetti.

Fotoğrafını çektiği edebiyatçıların fotoğrafları Lütfi Özkök Objektifinden Nobel Ödüllü Edebiyatçılar adlı kitapta toplanmıştır. Özkök’ün arşivinde 1500 dolayında edebiyatçının fotoğrafı bulunuyor. 1951-2001 arasında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmış yazarlardan 32’sinin portresi çekmiş durumdadır. İrlanda ile İsveç’in ortaklaşa çıkardığı İrlandalı yazarlar pul serisinde Özkök’ün çektiği portreler kullanıldı.

Fotoğraf sanatçılığının yanı sıra şiirle de uğraşan Özkök, yazar portrelerinde ulaştığı estetik düzey ve sanatsal yaratıcılık nedeniyle sanat çevrelerinde “fotoğrafın ozanı”olarak anılırdı.

Dünya çapında tanınan Türk fotoğrafçısı, şair ve çevirmen Özkök’e ”Nobel Portrecisi”de denilirdi. 1951 ile 2001 yılları arasında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmış yazarlardan 32 tanesinin portresini çeken Özkök’ün arşivinde 37’si Nobel kazanmış 1500 dolayında yazar portresi bulunuyor.

Birçok çevirisi de bulunan Özkök’ün Türkçe ve İsveççe yayımlanmış şiir kitapları da bulunuyor. 1949 yılında Sorbonne Üniversitesi’nde öğrenciyken sınıf arkadaşı İsveçli Anne-Marie ile evlenerek 1950’de İsveç’e yerleşen sanatçı, o zamandan beri Stockholm’de hayatını sürdürüyordu

GÜNCELLEME 29.11.2022 SAT: 14.44

Sanatçının öğle uykusunda yaşamını yitirdiği öğrenildi.. Lütfi Özkök’e 28 Kasım günü Unes – co Kültür Mirası listesindeki Stockholm’ün Skogskyrkagården adlı büyük mezarlıktaki cenaze töreni salonunda uğurlandı Törene çocukları, İstanbul’dan gelen yeğenleri ve yakın dostları katıldı. Sevenleri, sayanları için önümüzdeki haftalarda ayrıca büyük bir anma toplantısı düzenlenecek.