Mahmut Dikerdem

Mahmut Şerafettin Dikerdem (d.06 Ocak 1916, İstanbul – ö.03 Ekim 1993, İstanbul)

1935 yılında Galatasaray Lisesini bitiren Mahmut Dikerdem, 1938 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu ve Dışişleri Bakanlığına girdi. 1942 yılında Cenevre’de devletler hukuku doktorası yaptı. Akşam gazetesinde “M.D.” rumuzuyla haftalık dış politika yazıları yazdı. 1948-1950 Yaprak dergisinde “M. Fırtınalı” adıyla edebiyat-sanat yazıları yayınladı.

Mahmut Dikerdem belki de hariciyenin Marksist kimliği ile bilinen tek mensubu idi. 1957-1972 yılları arasında, Ürdün, İran, Gana ve Hindistan’da büyükelçilik görevinde bulundu.

1960’tan sonra “Mehmet Bora”, “Mahmud Ferhad” adlarıyla Yön, Öncü ve Forum gibi gazete ve dergilerinde yazdı.Büyükelçi olduğu zamanlarda 1974 Kıbrıs Harekâtı’nı eleştirirken, alternatif olarak “üslerden arınmış, bağımsız ve federal Kıbrıs” tezini savundu.

1976 yılında Dışişleri Bakanlığı Merkez Yüksek Danışmanlığı görevindeyken emekli oldu.

1976’dan başlayarak Politika, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerinde güncel dış sorunlara ilişkin yazıları çıktı.

1977’de “nükleer silahların yasaklanmasını, tüm askeri ittifakların kaldırılmasını” isteyen Barış Derneğinin Kurucu Başkanı oldu. Barış Derneği 1979’da Sovyetler Birliği’nin ve diğer sosyalist ülkelerin Soğuk Savaş döneminde barış ve silahsızlanma politikasında önemli rol üstlenen Dünya Barış Konseyine üye oldu.

İçtenlikle inanıyorum ki, beni yetiştiren ve her şeyimi ona borçlu olduğum halkıma yaşamım boyunca mütevazı bir hizmette bulunabilmişsem; bunu otuz yedi yıllık mesleki görevimden çok, üç buçuk yıllık Barış Derneği Başkanlığı’nda yerine getirebildim.

12 Eylül darbesinin ardından Barış Derneği Davası’nda yargılandı, işkence gördü ve hüküm giydi. 1982 yılında İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesinde yargıçlara şöyle sesleniyordu:

Barış Derneği’nin Genel Başkanı sıfatıyla yüksek mahkemenizden talebim şudur: halkımızın özlemleri ve hayatî çıkarları doğrultusundaki düşüncelerimizden ötürü bizi hayalî suçlarla huzurunuza gönderen bu iddianameye itibar etmeyiniz. Dünyanın döndüğünü kanıtladığı için mahkûm edilmek istenen bir bilim adamının, yargıçlarına “ne yapayım ki dünya dönüyor” dediği gibi, bizi de “ne yapalım ki dünya halkları barış istiyor” demeye zorlamayınız. Dünyanın döndüğü nasıl tartışılmaz bir gerçek ise, tüm dünya halklarının barış içinde yan yana yaşamak istedikleri ve topluca intihar demek olan savaşı reddettikleri de o kadar açık ve kesin bir gerçektir.

Mahmut Dikerdem 3 Ekim 1993’te İstanbul’da öldü.Kabri, Karacaahmet mezarlığındadır. Mahmut Dikerdem gazeteci ve yazar Mehmet Ali Birand’ın dayısıdır.

Eserleri
Üçüncü Dünyadan: Bir Büyükelçinin Anıları (1977)
Ortadoğu’da Devrim Yılları: Bir Büyükelçinin Anıları (1977)
Türkiye Barış Derneği Davası: Sorgular – Savunmalar, Cilt 1 (1986)
Hariciye Çarkı (1989)
Direnenler: Barışın Savunmasıdır (1990)
Hakkında yayınlanan kitaplar
Barış Elçisi Dikerdem (Süleyman Coşkun, Levent Yılmaz, 1994)
Barışın Büyükelçisi: Mahmut Dikerdem (Levent Yılmaz, 2004)