Hüseyin Nail Kubalı

Hüseyin Nail Kubalı (1903, Niğde – 13 Ekim 1981,İstanbul)

Niğde’de doğdu. 1924 yılında İstanbul Erkek Lisesi, 1928’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Doktorasını kamu hukuku üzerine yaptı. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak çalıştı ve bir süre buranın dekanlığını yürüttü. Kendi girişimiyle ve Émile Durkheim’ın kızı Jacques Halphen ve Georges Davy’in desteği ile Durkheim’ın Bordeaux ve Paris’te verdiği ahlak ve hukuk sosyolojisi derslerinin tümünün “Leçons de Sociologie” başlığıyla ilk kez ve eşzamanlı olarak Paris ve İstanbul’da yayınlanmasını sağladı (Publications de l’Universite, Faculte de Droit, no. III. Istanbul: L’Universite d’Istanbul, Paris: Presses Universitaires de France. Kaynak: Hans-Peter Müller. Editorische Notiz. Émile Durkheim. Physik der Sitten und des Rechtes, suhrkamp 1999, s. 342)

Yassıada yargılamalarında, DP ve Menderes aleyhine 8 saat süren tanıklığı ile bilinmektedir. Bu tanıklık için, görevli gittiği ABD’den getirtilmiştir. Tanık olarak verdiği ifadede görgüye dayalı tanıklık değil, bilirkişi gibi konuşmuştur. Mahkeme heyeti de bu tür ifadeyi 8 saat dinlemiştir. Aynı mahkemede tanık olarak dinlenen Anayasa Hukuku hocası Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil ise aynı mahkeme heyeti tarafından “bilirkişi gibi konuşma, olaylar hakkında bildiklerini ve gördüklerini anlat” diye uyarılmıştır. Her iki hocanın ifadesi ve mahkeme heyetinin tutumu için “Anayasa’yı İhlal Davası” tutanaklarına bakılabilir. 1961 Anayasası’nı hazırlayan komisyonda yer aldı. C

Kubalı, ö 21 Ekim 1977’de Cumhurbaşkanı tarafından kontenjan senatörü olarak seçilmiş ve 12 Eylül 1980’deki askerî darbeye kadar bu görevini sürdürmüştür. Tıpkı daha önceki askerî darbelerde olduğu gibi Kubalı, 12 Eylül’ü gerçekleştirenlerin de Atatürkçü reformlara girişeceği konusunda ümitvardı ve 12 Mart ile benzer nedenlerle 12 Eylül’ü de desteklemişti. Ne var ki Kubalı, 12 Eylül döneminin sonunu göremedi.

Prof. Dr. Hüseyin Nail Kubalı’nın Eserleri

Prof. Kubalı, Émile Durkheim’ın kızı Jacques Halphen ve Georges Davy’in desteği ile Durkheim’ın Bordeaux ve Paris’te verdiği ahlak ve hukuk sosyolojisi derslerinin “Leçons de Sociologie” başlığıyla ilk kez yayınlamıştır.

Leçons de Sociologie, Paris ve İstanbul’da eş zamanlı olarak yayınlanmış, Türkçe’ye tercümesi Kubalı tarafından yapılmıştır. Hüseyin Nail Kubalı – Anayasa Hukuku L’idée de I’Etat chez les pécurseurs de I! Ecole Sociolohique Française (1935)

Esas Teşkilat Hukuk Dersleri (1943-1945) Devlet Ana Hukuk dersleri (1946)

Türk Esas Teşkilat Hukuku Dersleri (1960) Anayasa Hukuku-Genel Esaslar ve Siyasi rejimler (1965)

Demokrasinin Anayurdunda / İngiltere’ye Dair (1966) Devrim Tarihi Dersleri (1973)

Esas Teşkilat Hukuku – Birinci Kitap: Nazariyeler ve Umumi Prensipler Ondokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren Türkiye’de mukayeseli hukukun gelişmesi ve mukayeseli araştırmaların bugünkü durumu Demokrasinin Anayurdunda Hak ve hürriyet yolunda / Hüseyin Nail Kubalı.

Liberal Siyasi Rejimler ve Sosyal Demokrasi Telakkisi, Antiliberal Siyasi Rejimler ve Marksist İdeoloj