Hadi Çaman

M. Hadi Çaman (13 Ocak 1943 Kastamonu – 22 Eylül 2008 İstanbul)

Kastamonu’lu Balkan kökenli bir ailenin üç çocuğundan biridir. İlk ve orta öğrenimini Abdurrahman Paşa Lisesi’nde okul birincisi olarak tamamladı.

Anne ve babasının İstanbul’da devlet memuru olarak görev yapmalarından dolayı ailesiyle birlikte İstanbul’a yerleşti. Çaman, lise mezuniyetinin ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde eğitim aldı.

Sonrasında Belediye Konservatuvarı’na devam etti ve mezun oldu. Amatörce ilgilendiği tiyatro alanında 1962 yılında Dormen Tiyatrosu ve ardından Kent Oyuncuları’nın açtığı bir sınavı kazanarak Altın Yumruk adlı oyunda profesyonel oldu. İzmirli tiyatro sanatçısı ve yazar Bengi Şen’le evlendi.

Daha sonra Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu, Nisa Serezli – Tolga Aşkıner Tiyatrosu, Miyatro ve Şan Tiyatrosu gibi tiyatrolarda da onlarca oyunda ve de müzikalde oynadı. Erotik film furyasında çeşitli filmlerde de rol aldı.

1982 yılında Kadıköy’de Yeditepe Oyuncuları’nı kurdu. 1980’lerin sonundan itibaren rahatsızlandığı tarihe değin Nişantaşı’ndaki kendi tiyatrosunda sanat yaşamını sürdürdü. Tiyatro oyunculuğu, hocalığı ve tiyatro işletmeciliği alanları dışında da çeşitli çalışmaları vardır: İngilizce’den Türkçeye çeviriler, uyarlamalar yaptı, üniversitede drama dersleri verdi, tiyatro oyunları yazdı, sahneye koydu, televizyon dizilerinde ve filmlerinde sayısız rol aldı.

Tiyatrosu Yeditepe Oyuncuları’nda aralarında pek çok tanınmış adın da bulunduğu çok sayıda genç oyuncuyu (Tolga Çevik, Cem Özer, Sevinç Erbulak, Demet Akalın vb.) yetiştirdi ve profesyonel sahne sanatlarına kazandırdı. Genç kuşaklara desteği ve Türk tiyatrosunun altyapısına yaptığı önemli katkılardan dolayı UNESCO tarafından ödüle layık görüldü. Kendi döneminin tiyatro yaşamını konu alan “Güzeltmek” adlı bir anı-kitap yazdı (Can Yayınları).

Birçok dalda kişisel ve tiyatrosu Yeditepe Oyuncuları adına çok sayıda ödül ve takdirname aldı. Aldığı ödüller arasında Avni Dilligil Ödülü, Afife Jale Ödülü, İsmet Küntay Ödülü, UNESCO Yaşam Yapıtı Ödülü gibi önemli ödüller bulunmaktadır. Tiyatro sanatçısı Bengi Şen ile olan evliğinden Mehmet Efe Çaman (doğ. 1971) adlı bir oğlu ve Aylin Çaman (doğ. 2005) ve Deniz Ege Çaman (doğ. 2009) adlı iki torunu vardır.

Aralık 2007’de, ALS hastalığı tanısıyla, oğlu Doç. Dr. M. Efe Çaman’ın öğretim üyesi olarak görev yaptığı Kocaeli Üniversitesi ‘nde, Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi’nde yoğun bakıma alındı. Hastaneden ayrılarak bir süre bakımevinde kalan sanatçı, 22 Eylül 2008 yılında yaşamını yitirdi. Teşvikiye Camii’ndeki cenaze merasimine binlerce seveni, sanat, tiyatro, sinema, siyaset ve bilim camiasının önemli adları katıldı.

40. Sanat yılı nedeniyle yazdığı metin
“Yüze yaklaşan oyun. Bir o kadar ustayla, göz göze soluk soluğa geçen muhteşem günler. Dormen Tiyatrosu’nun ailevi ortamında başlayan daha sonra Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu, Nisa Serezli-Tolga Aşkıner Tiyatrosu, Şan Tiyatrosu, Venüs Tiyatrosu’nu kapsayan yıllar… Ve yıl 1982. YEDİTEPE OYUNCULARI. Yirmi yıl, aralıksız ışık saçmak için verilen sonsuz savaş. Onlarca genç insana açılan kucak. Yazılan, yönetilen oyunlar, kazanılan sayısız ödül. En önemlisi, Türkiye’de bir ilke imza atıp, bir müsamere salonundan, kültür merkezine dönüştürülen koca bir yapı. Kısacası bir ÖMÜR! Seve seve, özveriyle, içtenlikle, gönülden sunulan bir yaşam. O arada yetiştirilen, büyütülen, 30 yaşına erişen bir oğul. Hepsi ülkeme helâl olsun.”

Yeditepe Oyuncuları’ndaki Önemli Oyunları
Kelebekler Özgürdür
Aşk Dediğin Nedir Ki?
Yalnızlar Parkı
Baba İle Oğu
Maç
Durdurun Dünyayı İnecek Var
Gelin Geldi Hoş Geldi
Kamp 17
Evlilik Mi Evcilik Mi?
Azizname
Unutulmuş Bir Ada
Dikkat Kahvenizde Sonsuz Var
İyi ki Doğdum
Sayın Muhbir Vatandaşlar
Pepsi
Gel Kaçalım
Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü
Parlak Teneke Kardeş
Muhteşem Serseri
Oyuncaklar da Sever
Ak Saçlı Delikanlılar
Sev Dünyayı
Evet Evet
Hoşgeldin Amerika
Kurşun Askerin Utancı
Matruşka
Dostum
Soygun Var
Küheylan
Sen Beni Sevmiyorsun
Kalbin Sesi
Helikopter
Tecavüzcüler
Can Cana
Aşk Gibi
Deniz Feneri
Hisse-i Şaiya
Paramparça
Aşkın Yaşı Yoktur
Filmografisi
Ankara Ekspresi – 2005
Gerçek Hikaye – 2001
Midas’ın Düşü – 2000
Eşref Saati – 2000
Şen Olasın Nuri Bey – 1993
Yağmurdan Kaçarken – 1992
Portatif Hüseyin – 1991
Aile Pansiyonu – 1987
Kiralık Ev – 1986
Hayroş – 1986
Yaygara 86 – 1986
Ekmek Elden Su Gölden – 1985
Sarışın Tehlike – 1980
Memnu Meyve – 1979
Şaşırtma Beni – 1979
Aşk Penceresi – 1979
Koca Aranıyor – 1979
Tamam mı Canım – 1979
Leyla, Necla, Mücella – 1979
Balıkçının Kızları – 1979
Isıt Beni – 1979
Oh De Yavrum Oh De – 1979
Biz Böyle Severiz – 1979
Dişi Melek – 1979
Kara Kısrak – 1979
Kenarın Kızları – 1979
Rezalet – 1979
Saldırganlar – 1979
Kadınlar Hamamı – 1978
Tatlı Sevgilim Kaymaklı Lokum – 1978
Yalnız Kalp / Uçurum – 1978
Köfte Ekmek Az Piyaz – 1978
Çarli’nin Kelekleri – 1978
Bizim Fıstıklar – 1978
Ne Olacak Şimdi – 1978
Olmadı Baştan – 1978
Ya Bundadır Ya Şunda – 1978
İsmet Bu Ne Kısmet – 1978
Kış Bekarı – 1978
Erkeklik Öldü mü Abiler – 1978
Hızlı Giden Yorulur – 1977
Alman Gelin – 1977
Beceriksizler – 1977
İki Aşk Arasında – 1977
Kuşku – 1977
Güngörmüşler – 1976
Sokak Kadını – 1976
Elmanın Alına Bak – 1976
Çılgın Ama Tatlı – 1976
Fiyakanı Bozarım – 1976
Kartal Pendik Gittik Geldik – 1976
Leş Kargaları – 1976
Lüküs Hayat – 1976
Ne Alırsan İki Buçuk – 1976
Sev Doya Doya – 1975
Anahtarı Bendedir – 1975
Çılgın Gençlik – 1975
Derece 37 (2) – 1975
İş Bilenin – 1975
Derece 37 – 1975
Şipşak Basarım – 1975
Bu Baba Başka Baba – 1975
Anasının Kızı – 1975
Beş Atış Yirmibeş – 1975
Vur Tatlım – 1975
Ye Beni Mahmut – 1975
Yok Devenin Başı – 1975
İntihar – 1975
Topuz – 1975
Adım Kan Soyadım Silah – 1970