Devlet Büyükleri Anıt mezarlığı – Ankara

KISA BİLGİ: Devlet Mezarlığı, Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanları ile Kurtuluş Savaşı sırasında en az tümen komutanlığı yapmış ve 1988 yılında Genelkurmay Başkanı’nın politik kriterlerine uyan 61 komutanın mezarlarının yer aldığı 1988 yılında hizmete açılmış “anıt-park” niteliğindeki mezarlıktır.Millî Savunma Bakanlığı tarafından yönetilir. 30 Ağustos 1988 günü devlet töreni ile hizmete açılmıştır.

MİMARİSİ : Ankara’da, Atatürk Orman Çiftliği arazisi içinde yer alır. 536.000 metrekarelik alanda yer alan ve 356.000 metrekaresi yeşil alan olan park, halka açıktır. Resmi törenlerin yapıldığı Simge mezarlıkta yatanları bir çatı altında toplayan “Otağ Çadırı” formunda yapılmış, sekizgen plânlı bir yapıdır. Simgenin altında yer alan Anısal Duvar mezarlıkta yatanların adlarından oluşmuş ve bitmemiş bir duvar görüntüsündedir. Bundan sonra da Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları, TBMM Başkanları ve Başbakanlar için yeni bir taş konularak örülmesine devam edilecektir. Bu da Cumhuriyetimizin sürekliliğinin ve gelişiminin ifadesidir.

HEYKELLER: Atatürk’ün 19 Mayıs’ta Samsun’a çıkmasından başlayarak, Cumhuriyetin ilanına kadar olan süreç, Cumhuriyet Tarihi Yolu’nda dört ayrı bölümde heykeller ve simgelerle anlatılmıştır. Aynı alanda gerçekleştirilen Türkiye’deki ilk büyük kapsamlı heykel projesi heykeltraş Prof. Rahmi AKSUNGUR’un eseridir. İkinci heykel grubunda; Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile TBMM’nin kuruluşunu, Üçüncü heykel grubunda; Düzenli Ordunun kurulması, savaşları (İnönü, Sakar-ya ve Büyük Taarruz) ile Lozan Antlaşmasını,Son bölümünde ise, hilafetten koparak, devrimlerin üzerinde yükselen Cumhuriyet’i sembolize edilerek anlatılmaktadır. Başlangıç bölümünde Atatürk’ün Samsun’a çıkışı toprağa düşen nur olarak tasarlanmıştır.

KARADENİZ HAVUZU: Atatürk’ün Yüzdüğü, Karadeniz Şeklindeki Havuzun Devlet Mezarlığında Yer Alır. Karadeniz şeklinde, yüzme amaçlı kullanılan havuz Atatürk tarafından 1931 yılında yaptırılmıştır. Atatürk’ün diktirmiş olduğu iki adet Çınar ağacı bugüne kadar korunmuştur. Devlet Mezarlığı inşaatı kapsamında restore edilen tarihi Karadeniz Havuzu’nun çevresi dinlenme alanı olarak düzenlenerek, Karadeniz Büfesi ile de ziyaretçilere yiyecek ve içecek amaçlı hizmet verilmektedir.

MÜZE: Cumhurbaşkanları ile İstiklâl Savaşı Komutanlarının eşya ve belgelerinin sergilendiği iki bölümden oluşan Müze, ücretsizdir. Müze binası, giriş ve alt kat olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Üst katta, İstiklâl Harbi Komutanlarının eşya, resim ve belgeleri, resim sergisi ile hediyelik eşya standı bulunmaktadır.Müze alt kat salonunda, Cumhurbaşkanlarına ve İstiklâl Harbi Komutanlarına ait resim, belge ve eşyalar yer almaktadır. Ayrıca gelen ziyaretçilere Devlet Mezarlığında yatan Cumhurbaşkanları ve İstiklâl Savaşı Komutanlarının biyografileri ile Kurtuluş Savaşı konulu film, bilgisayarlı projeksiyon cihazıyla gösterilmektedir.

TÖREN ALANI: Mezarlık alanı sınırlarındaki tören alanı üzerinde “otağ çadırı” formunda tasarlanmış bir yapı bulunur. “Simge” olarak adlandırılan sekizgen planlı bu yapı, tören alanını güneş ve yağmurdan korur. Simgenin altındaki “Anısal Duvar”, mezarlıkta yatanların adlarından oluşmuş, bitmemiş bir duvar görünümündedir. Her yeni Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı için yeni bir taş konularak örülmesine devam edilmektedir. Böylece Cumhuriyet’in sürekliliği ifade edilir.

Mezar alanlarına giden tören yolunun iki yanında İstiklal Savaşı’nı simgeleyen iki heykel grubu, Cumhurbaşkanları mezar alanı içinde cumhuriyetin gelişimini simgeleyen heykel ve 25 metre uzunluğundaki bayrak direği bulunur.

İLETİŞİM: MSB Devlet Mezarlığı Müdürlüğü Gazi Mah. Silahtar Cad. Yenimahalle – ANKARA
Telefon Santral : 0312 221 06 27

ZİYARET SAATLERİ: Haftanın her günü açık Saat: 09. ile 16.30 saatleri arası ziyaret edilebilir.

DEVLET ADAMLARI

Not: Devlet Mezarlığında 61 Kurtuluş Savaşı Komutanı ve 60 Cumhurbaşkanı mezarı hazırlanmıştır. 2006 Yılında Yapılan Kanun değişikliği ile artık Başbakanlar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanları da buraya defnedilebilecektir.

Cumhurbaşkanları
1. Cemal Gürsel – 4. Cumhurbaşkanı,  Anıtkabir devrim şehitleri bölümünde defnedilmiş, 1988 yılında Devlet Mezarlığı’na nakledilmiştir.
2. Cevdet Sunay –  5. Cumhurbaşkanı, Cebeci Asri Mezarlığında defnedilmiş, 1988 yılında Devlet Mezarlığı’na nakledilmiştir
3. Fahri Korutürk 6. Cumhurbaşkanı
4. Kenan Evren 7. Cumhurbaşkanı,

TBMM -Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanları
1 Ferruh Bozbeyli 10. TBMM Başkanı
2 Sabit Osman Avcı 12. TBMM Başkanı
3 Kemal Güven 13.  TBMM Başkanı
4 İsmet Sezgin 18. TBMM Başkanı
5 Yıldırım Akbulut 15. TBMM Başkanı

Başbakanlar
1. Bülent Ecevit 16. Başbakanı
2. Yıldırım Akbulut 20. Başbakan

Başbakan eşleri
1. Rahşan Ecevit 16. Başbakan Eşi

Komutanlar
1. Fevzi Çakmak Müşir Mareşal, (Sembolik Mezar) İstanbul’daki Eyüp Sultan Mezarlığında Hüseyin Şeyh türbesine defnedilmiş ve ailesinin isteğiyle Devlet Mezarlığı’na nakledilmemiştir.
2. Ali Fuat Cebesoy Orgeneral  (Sembolik Mezar) Geyve’de Alifuatpaşa köyündeki Merkez Camii avlusuna defnedilmiş ve ailesinin isteğiyle Devlet Mezarlığı’na nakledilmemiştir.
3. Cevat Çobanlı  Orgeneral, (Sembolik Mezar) Erenköy Mezarlığı’nda defnedilmiş,1988 yılında Devlet Mezarlığı’na nakledilmemiştir.
4. Yakup Şevki Subaşı Orgeneral
5. Fahrettin Altay  Orgeneral
6. Kazım Özalp  Orgeneral
7. Kâzım Karabekir Orgeneral
8. İzzettin Çalışlar Orgeneral
9. Kazım Orbay Orgeneral
10. Nafiz Gürman Orgeneral
11. Salih Omurtak Orgeneral
12. Mustafa Muğlalı Orgeneral
13. Cemil Cahit Toydemir Orgeneral
14. Sabit Noyan Orgeneral
15. Kazım İnanç Orgeneral
16. Şükrü Naili Gökberk  Orgeneral
17. Ali Hikmet Ayerdem  Orgeneral
18. Kemalettin Sami Gökçen Orgeneral
19. Abdüllâtif Naci Eldeniz  Orgeneral
20. Nihat Anılmış Orgeneral
21. Mehmet Kâzım Dirik  Orgeneral
22. Nazmi Solok Korgeneral
23. Ahmet Naci Tınaz  Orgeneral
24. Ahmet Derviş  Orgeneral
25. Mehmet Kenan Dalbaşar  Orgeneral
26. Ömer Halis Bıyıktay  Orgeneral
27. Yusuf İzzet Met Tümgeneral
28. Refet Bele  Tümgeneral  (Sembolik Mezar) İstanbul’daki Zincirlikuyu Mezarlığı’ndaki aile mezarlığına defnedilmiş ve ailesinin isteğiyle Devlet Mezarlığı’na nakledilmemiştir.
29. Rüştü Sakarya Tümgeneral
30. Selahattin Adil   Tümgeneral
31. Kazım Sevüktekin   Tümgeneral
32. Osman Nuri Koptagel Tümgeneral
33. Hüseyin Nurettin Özsu Tümgeneral
34. Mehmet Sabri Erçetin  Tümgeneral
35. Mürsel Bakü Tümgeneral
36. Halit Karsıalan  Tümgeneral
37. Âşir Atlı   Tümgeneral
38. Akif Erdemgil Tümgeneral)
39. Sıtkı Üke Tümgeneral
40. Mehmet Suphi Kula (Tümgeneral)
41. Cavit Erdel Mirliva (Tümgeneral)
42. Alaâddin Koval Mirliva (Tümgeneral)
43. Osman Zati Korol Mirliva (Tümgeneral)
44. Ahmet Zeki Soydemir Mirliva (Tümgeneral)
45. Nazif Kayacık Mirliva (Tümgeneral)
46. Mehmet Hayri Tarhan Mirliva (Tümgeneral)
47. Münip Uzsoy Albay
48. Veysel Özgür Albay
49. Mehmet Arif Örgüç Albay
50. Şerif Yaçağaz Albay
51. Ethem Servet Boral Albay
52. Ahmet Nuri Öztekin Albay
53. Mehmet Nâzım Şehit Albay
54. Hasan Mümtaz Çeçen Albay
55. Reşat Çiğiltepe Albay
56. İbrahim Çolak Albay
57. Mehmet Hulusi Conk Albay
58. Halit Akmansü Albay
59. Mehmet Nuri Conker Albay
60. Ahmet Fuat Bulca Albay
61. Mahmut Nedim Hendek Yarbay

FOTOGRAFLARLA ANIT MEZAR…