Zihni Küçümen

Zihni Küçümen (16 Şubat 1929, İstanbul – 26 Haziran 1996, İstanbul)

16 Şubat 1929 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. İlk ve ortaokulu İstanbul Ortaköy’de tamamladıktan sonra öğrenimine bir süre ara vererek çeşitli işlerde çalıştı. Daha sonra Kabataş Erkek Lisesi (1946) ve İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü tamamladı.  1946’da İstanbul Şehir Tiyatrolarına stajyer olarak girdi. Kısa bir zaman Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptıktan sonra döndüğü (1953) İstanbul Şehir Tiyatrolarında oyuncu, yönetmen, dramaturg olarak çalıştı. Bu arada bir süre Yeni İstanbul ve Dünya gazetelerinde muhabirlik, sayfa sekreterliği yaptı.

1975 yılında Milliyet Sanat Dergisi deneme yarışmasında birinci olan Zihni Küçümen, iyi bir oyuncu olmanın yanı sıra, başarılı bir çevirmen ve yazardı. Devlet Tiyatrosunda ve Dostlar Tiyatrosu gibi topluluklarda rol aldı, bir film senaryosu yazdı ve 13 filmde oynadı. Kendisi gibi sanatçı olan Oya Küçümen’in babasıdır.

Politik baskılar gördüğü İstanbul Şehir Tiyatrolarından 1965 yılında ayrılarak Ulvi Uraz, Dostlar, Ülkü-Gazanfer Özcan tiyatrolarında bir süre çalıştıktan sonra yeniden İstanbul Şehir Tiyatrolarına döndü. Burslu olarak Paris ve Lyon Romanya ve Fransa’da (1965-73) bölge tiyatrolarının çalışmalarını izledi. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından İstanbul Şehir Tiyatrolarındaki işine son verilince çeşitli reklam şirketlerinde (1981-87) çalıştı. Görevine Danıştay kararıyla döndü.

Tiyatro hakkındaki deneme ve eleştiri yazılarını 1947’den itibaren çeşitli dergi ve gazetelerde, yayımladı. Türkiye Radyolarında çeviri ve telif oyunları, tiyatrolarda çeviri ve uyarlama oyunları oynandı. Televizyon dizilerinde oyuncu olarak rol aldı. Bir Kuşak adlı yazısıyla 1975 Milliyet Sanat Dergisi Deneme Yarışmasında birincilik ödülünü kazandı.

Kendisiyle uzun yıllar yakın arkadaş olan Hakkı Devrim, Radikal Gazetesi’ndeki köşesi Cihannüma’daki yazılarını, zaman zaman Zihni Küçümen’e hitaben yazmaktaydı

Kabri, Küçükyalı mezarlığındadır

ESERLERİ:
ANLATI: Si Minör Ortaköy (1993).

BİYOGRAFİ: Kâni S. Kıpçak Jübilesi / 1931-1959 (yay.haz.,1959).

ÇEVİRİ: Ve Konyakla Başladı Herşey (J. Tanizaki’den, 1972), Julie (G. Nery’den, 1972), Don Fernando (F. Fournier-Aubry’den, 1973), Ve Silahlar Sustu (B. Clavel’den, 1974), Bir Noterin Hatıra Defteri (P. Nemours’ten, 1974), Alo!….Ölüyorum (J. P. Ferriere’den, 1974), Bir Katilin Peşinde Altı Kişi (C. Mantey’den, 1975), Bu İş Burada Biter (B. Pelman’den, 1975), Paranın Yüzü Sıcaktır (J. Carter’dan, 1975), Perşembe Günleri (C. Joste’den, 1975), Sayın Doktorun Karısı (B. Pelman’dan, 1975), Sinema Delisi (J. P. Ferriere’den, 1975), Kapıyı Aç (K. Hoinski’den, 1979), Sartre Yıllarım: Bir Dostluğun Öyküsü (G. Michel’den, 1985).

Rol aldığı bazı oyunlar
Galileo Galilei
Abdülcambaz
Asiye Nasıl Kurtulur
Filmografisi
Kurtuluş (dizi)- 1996
Hastane – 1993
Av Zamanı – 1988
Asılacak Kadın – 1986
Kupa Kızı – 1986
Gün Doğmadan – 1986
Çıplak Vatandaş – 1985
Hodja fra Pjort – 1985
Namuslu – 1984
Yorgun Savaşçı – 1979
At Gözlüğü – 1978
Naylon Leyla – 1961

HAKKINDA: S. Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (1982), TBE Ansiklopedisi (2001).