Yalçın Küçük

Yalçın Küçük (d.01 Temmuz 1938, İskenderun, Hatay – ö.06 Nisan 2026, Ankara)

İskenderun’a Halep’ten gelip yerleşmiş bir ailenin çocuğudur. Baba tarafından Türkmen, anne tarafından ise Kafkasyalı bir aileye mensuptur. Kabataş Lisesinden mezun olmasının ardından, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesindeki öğrencilik hayatı boyunca; Fikir Kulüpleri Birliği Federasyonu, ardından Sosyalist Fikir Kulüpleri Federasyonu, Dev-Genç ve Türkiye Halk Kurtuluş Partisi olan Fikir Kulübü başkanlığını yaptı. Siyasal Bilgiler’i 1960 senesinde birincilikle bitiren Küçük, 27 Mayıs Darbesi’nde, büyük öğrenci eylemlerinin başında yer aldı. 27 Mayıs 1960 Darbesi sonrasında Devlet Planlama Teşkilatı’nda görev aldı. Bir süre sonra Uzun Vadeli Planlar Dairesi Müdürlüğüne getirildi, ardından istifa etti. Yalçın Küçük, buradan ayrılınca Amerika’ya gitti, Yale Üniversitesinde lisans eğitimi aldı. Ardından mülakatı kazanarak dört ay boyunca da Dünya Bankası’nda staj yaptı.

1966’da Orta Doğu Teknik Üniversitesinde öğretim üyeliğine başladı. Yön, Emek, Ant dergilerinde, sosyalist devrim yanlısı yazılar yazdı. 1968-70 yılları arasında Birmingham Üniversitesi Rus ve Doğu Avrupa Araştırmaları Merkezinde bulundu. Sovyetoloji araştırmalarını kitaplaştırdı. Bu kitaptan dolayı sekiz yıla mahkûm edildi.

1971’de doçent oldu. 12 Mart 1971 Muhtırası’ndan sonra görevden alındı. 1973-76 yılları arasında Cumhuriyet gazetesinin ekonomi servisini yönetti. 1970’lerde, Türkiye İşçi Partisi’nin ikinci kez kuruluşu için çalışmalara katıldı,1973 yılı sonlarında askere alındı.

Kıbrıs Harekâtı’na asteğmen olarak katıldı. Burada Attila Olgaç ile aynı bölükteydi. Bu savaşta yaşadıklarını anlattığı bir anı-söyleşi kitabı bulunmaktadır. 1975’ten itibaren yayınlanan ve partiye yakınlığıyla bilinen Yürüyüş gazetesinin editörlüğünü yaptı. 1978’de partiden ihraç edildi. 1979’da kendisiyle beraber TİP’ten ihraç edilenlerle birlikte Sosyalist İktidar dergisini çıkarmaya başladı. Aynı yıl Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde öğretim üyesi oldu 12 Eylül Darbesi’nden sonra üniversiteden uzaklaştırıldı. 1983’te Bir Yeni Cumhuriyet İçin adlı yapıtından ötürü tutuklanarak cezaevine girdi; daha sonra aklandı. 1987’de Gazi Üniversitesinde profesör oldu ve 1994’te emekli oldu.

12 Eylül 1980 Darbesi’nden sonra aydınların yönetime karşı örgütlenmesinde büyük çaba gösterdi. Aziz Nesin ile birlikte “Aydınlar Dilekçesi Hareketi”ni örgütledi.[9] 1987-1992 yılları arasında Toplumsal Kurtuluş adlı sosyalist bir aylık dergi çıkardı. Daha sonra bu dergi kapanarak yerine Hep İleri adlı bir dergi çıkmıştır. 14 diğer üyesiyle beraber Özgür Ekin Derneği’nin ve bir dönem onun çatısı altında faaliyet göstermiş Özgür Üniversite’nin kurucularındandır. 1993’te Süleyman Demirel’in Cumhurbaşkanı olmasını ve Matild Manukyan’ın vergi rekortmeni olmasını öne sürerek Fransa’ya gitti. Küçük, burada İranoloji ve Kürdoloji okur; Kırmançi, Sorani, Farisi öğrenir. Onomastik üzerine çalışmalarına yoğunlaşır.Daha sonra gene 1993 yılında Suriye’de Bekaa Vadisi’ne giderek PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüştü. Bu görüşmeyi “sözleşi” adıyla kitaplaştırdı. Çeşitli sol dergiler çıkarttı.

28 Şubat sürecinde, 16 Eylül 1996’da yurt dışından Ankara Cumhuriyet Savcılığı’na Refah Partisi’nin kapatılması için harekete geçmenin zorunluluğunu ifade eden bir dilekçe sundu.[13] 29 Ekim 1998’de Türkiye’ye geri döndü ve “Kürtçülük Propagandası” yapmaktan suçlu bulunarak iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2000 yılında tahliye oldu.

2000’li yılların başından itibaren Türkiye’nin yakın tarihiyle ilgili iddialar ve eserler sunarak isimbilim araştırmalarına yöneldi. “Avdeti” kültürü, Sabetayizm, İbraniyet, kripto Yahudilik, gizli din taşıma, çift dinlilik konuları ile ilgilendi.

7 Ocak 2009 tarihinde, Ergenekon soruşturması kapsamında Ankara’da gözaltına alındı. Mahkemeye çıkarılmak üzere İstanbul’a sevk edilen Yalçın Küçük, 11 Ocak 2009 tarihinde tutuklandı. 12 gün sonra tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edildi. 3 Mart 2011 tarihinde aynı soruşturma kapsamında evi arandıktan sonra yeniden gözaltına alındı. 6 Mart 2011’de çıkarıldığı nöbetçi mahkemede tutuklandı. 5 Ağustos 2013’te İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından karara bağlanan Ergenekon davasında 22 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.

10 Mart 2014’te 5 yıllık tutukluluk süresinin dolması üzerine tahliye edildi.Yalçın Küçük, 6 Nisan 2026 tarihinde, Ankara’da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. >>> olumhaberi

Kabri, Ankara Cebeci asri mezarlığındadır.

Kitapları
100 Soruda Planlama Kalkınma ve Türkiye (1971) (yeni basım: Planlama Kalkınma ve Türkiye, 1975, 1978)
Endüstrileşmenin Temel Sorunları: Sovyet Deneyimi, 1925-1940 (1975)
Türkiye Üzerine Tezler I (1978)
Türkiye Üzerine Tezler II (1979)
Bir Yeni Cumhuriyet İçin (1980)
Seçme Teknik Çalışmalar (1981)
Aydın Üzerine Tezler, 1830-1980 (1984-1987) (5 cilt)
Bilim ve Edebiyat (1985)
Quo Vadimus-Nereye Gidiyoruz? (1985)
Türkiye Üzerine Tezler III (1986)
Küfür Romanları (1986)
Estetik Hesaplaşma (1987)
Sovyetler Birliği’nde Sosyalizmin Kuruluşu (1987)
İtirafçıların İtirafları: TKP Pişmanları (1988)
Bir Soran Olursa (1987)
Yirmi Bir Yaşında Bir Çocuk: Fatih Sultan Mehmet (1987)
Kurtuluş Yazısı (1988) (Çelik Bilgin ile birlikte)
Türkiye Üzerine Tezler IV (1989)
Davalarım (1989)
Ermeni Rahiple Mektuplaşmalar (1989)
Kürtler Üzerine Tezler (1990)
Türkiye Üzerine Tezler V (1991)
Sovyetler Birliği’nde Sosyalizmin Çözülüşü (1991)
Emperyalist Türkiye (1992)
Marksist Damar (1992)
Kürt Bahçesinde Sözleşi (1993), (Abdullah Öcalan ile söyleşi)
Bir Dikine Ülke (1993)
Dirilişin Öyküsü (1993) (Abdullah Öcalan ile söyleşi)
Yürüyüş (1996)
Bakış (1996)
Tarihçe (1997)
Sicil (1997)
El Kitabı (1997)
Sol Marksizm (1998)
Aydınlık Zindan (2000), (Bilgesu Erenus ile birlikte)
Tekelistan (2000)
Sırlar (2001) (ikinci cilt: 2002)
Şebeke: Network (2002) (genişletilmiş basım: Şebeke-Network 1, 2004)
İsimlerin İbranileştirilmesi/Tekelistan 1 (2003) (2 cilt)
Tekeliyet 1 (2003)
Tekeliyet 2 (2003)
Putları Yıkıyorum – Önsözler 1 (2004)
İsyan 1 (2005)
İsyan 2 (2005)
Türkiye Büyülü Hapishanem (2005)
Gizli Tarih 1 (2006)
Ders 1: Küçülme Savaş (2006)
Devlet ve Hürriyet (2006)
Caligula: Saralı Cumhur (2007)
Sol Müdahale (2007)
Aforizmalar (2008)
Epilepsi ile Orgazm: Mediko-Politik (2008)
Çöküş (2010)
Haberci (2010)
Fitne (2010)
Hasta Despot (2010)
Cumhuriyet’e Karşı Küfür Romanları (2011)
Atamanoğlu Fatih (2012)
Çıkış – Ansiklopedi 1 (2015)
Çıkış – Ansiklopedi 2 (2015)