Vedat Dalokay

Vedat Ali Dalokay, (d.10 Kasım 1927, Elazığ – ö.21 Mart 1991,Kırıkkale)

İlk, orta ve lise öğrenimini Elazığ’da tamamlayan Dalokay, 1949 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’ni bitirdi. 1950-1951 yılları arasında PTT ve Bayındırlık Bakanlığı’nda mimar olarak görev yaptı. 1951-1952de Paris’teki Sorbonne Şehircilik Enstitüsü’nde lisansüstü çalışması yaptı. 1954 yılında Ankara’da kendi mimarlık atölyesini kurdu. 1964-1968 yılları arasında Ankara Mimarlar Odası şube başkanlığı ve Mimarlar Odası genel sekreterliği yaptı.

Vedat Dalokay, 1973 Yerel Seçimlerinde Ankaralı seçmenlerin %62’sinin oyunu alarak CHP’den Belediye Başkanı oldu, bu görevi 1977 yılına kadar sürdürdü. Ankara ulaşımını kavşaklar yoluyla düzenlemesi nedeniyle kendisine “göbekçi Dalokay” denildi. Sıhhiye’deki “Hitit Güneşi Anıtı ve Lozan Meydanı” Dalokay’ın başkanlık döneminde yapıldı. Altınpark, Abdi İpekçi, Kuğulu ve Seğmenler Parkları onun başkanlığı döneminde yapıldı; Uydukent, Batıkent projeleri hazırlandı. Dalokay, Belediye başkanlığını 1977 yılında %52 oyla seçilen Ali Dinçer’e bıraktı. Siyaset ve yönetimde tekrar etkin bir görev almadı.

Dalokay, birçok proje yarışmasında ödüller almış bir mimardır. Katıldığı çeşitli uluslararası proje yarışmalarında birincilik almıştır. Bu yarışmalar: İslamabad Kral Faysal Camii (Pakistan, 1970), Cidde İslam Kalkınma Bankası Genel Merkezi (Suudi Arabistan, 1980), Başbakanlık Kompleksi (Pakistan, 1984), İstanbul Taksim Alanı (1987), Pakistan Ulusal Anıtı (1977) proje yarışmalarında birincilik kazandı. Ankara Kocatepe Camii için yaptığı projenin gerçekleştirilmesi ise mümkün olmadı. Bu yapının temelleri dahi atılmışken, geleneksel cami imgesine ters düştüğünü iddia edenlerin baskısıyla uygulanmadı; yapı değiştirilerek Osmanlı camisi özelliklerini taşıyan bugünkü camii inşa edildi. Kabuk Kubbe sistemi ayakta durmayacağı için temelleri atılmış olmasına rağmen proje iptal edildi.

ODTÜ’de yapılan çalışmalar sonucu hazırlanan 35 sayfalık raporda kubbenin ayakta duramayacağı belirtildi. Bunun üzerine Almanya’dan getirtilen kabuk konusunda çalışmaları olan uzman da bu raporu doğruladı ve kendi ifadesiyle “yapımında 1cm bile hata olsa kubbe çöker” dedi. Bunun üzerine kubbenin yapımını üstlenmesi istenildi, fakat durumunun müsait olmadığı gerekçesiyle kabul etmedi. Alanya Belediyesi binası da Vedat Dalokay projesidir.

21 Mart 1991’de Kırıkkale yakınlarında geçirdiği trafik kazasında eşi Ayça Dalokay (44) ve oğlu Barış Dalokay (17) ile birlikte yaşamını yitirdi. Kabri, Cebeci Asri Mezarlığı’ndadır.