Türkan Feyzullah

Bulgaristan’da totaliter rejim döneminde 17 aylıkken annesinin kucağında şehit edilen ve direnişin sembollü olan Türkan Bebek her yıl 25 aralıkta anılmaktadır.

TÜRKAN BEBEĞİN ŞEHİT EDİLİŞ ÖYKÜSÜ

Bulgaristan’da komünist totaliter rejim tarafından 1984 Aralık ayında Türkler’e karşı girişilen asimilasyona hayır demek için halk meydanları doldurdu. 26 – 27 Aralık 1984 tarihleri arasında Kırcaali’nin Kızılağaç belediyesine bağlı Kayaloba, Yurtçular ve civar köylerden yaklaşık 10 bin kadın, erkek ve çocuk, soykırımı protesto etmek amacıyla Mogilyane köyüne toplandı ve ilk direnişler bu bölgede başladı. Askerler ve milisler, toplananları dağıtmak için müdahale edince halkın tepkisiyle karşılaştı.

Bu ilk olaylarda milislerin ateş açması sonucu üç kişi hayatını kaybetti. Hayatlarını kaybedenler arasında Kitna köyünden Musa Yakup ve Kayaloba köyünden Ayşe Hasan ile 17 aylık Türkan Bebek de vardır. Direnen köylülerin çoğu tutuklandı ve işkenceleye maruz kalıp Belene kampına sürgün edildi. Asimilasyona direnenler arasında annesinin kucağında şehit düşen 17 aylık Türkan Feyzullah direnişin simgesi haline geldi.

Türkan Bebek ve o gün orada şehit düşenlerin anısına anıt çeşme yapıldı. Her yıl 26 Aralık’ta binlerce kişi soykırım sürecinin kurbanlarını anmak için Türkan Çeşme’ye akın ediyor. Bu dönemde Edirne, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra dünyada gerçekleşen en büyük zorunlu göçe şahit oldu.

EDİRNE ANITI

Bulgaristan’da, 1984-1989 yılları arasında “Soya Dönüş” adı altında totaliter rejim tarafından yürütülen ad değişimi esnasında, 26 Aralık 1984’te Kirkovo Belediyesi’nin Mogilyane köyünde düzenlenen sessiz gösterilerde öldürülen 17 aylık Türkan bebeğin anısına Edirne’de yaptırılan anıtın açılışı gerçekleşti. Anıt, Şumenli heykeltraş Behçet Danacı tarafından yapıldı. Behçet Danacı, Şumen ilinin Hitrino Belediyesi’nde dikilen ünlü Deliorman Pehlivanı Koca Yusuf’un anıtının da ustasıdır.

“Soya Dönüş” politikasının sembol ismi haline gelen ve annesinin kucağında şehit edilen 17 aylık Türkan Fevzullah için, Bulgaristan’da hem siyasilerin hem halkın geniş katılımıyla her yıl anma törenleri düzenleniyor. Bu vesileyle, 25 Aralık 2013’te Edirne Belediyesi de bir ilke imza atarak, Şükrüpaşa Mahallesi’nde yaptığı bir parka Türkan bebeğin anıtını dikti.