Süreyya Tahsin Aygün

Süreyya Tahsin Aygün (d. 1895, İstanbul – ö.09.12.1981, Ankara),

Çeşitli cilt hastalıklarını önlemede kullanılan thalidomide etken maddeli ilacın embriyolarda beyin gelişimini etkilediğini ve buna bağlı olarak çocukların fokomeli ile doğduğunu bulmasıyla tanınmıştır. Aygün, maddenin etkilerini Sağlık Bakanlığına anlatarak ilacın ülkeye gelmesini engellemiştir. Ayrıca Türkiye’de kök hücre tedavisi üzerine çalışmalar yapan ilk kişidir.

Yaşamı
Süreyya Tahsin Aygün 1895’te İstanbul’da doğmuştur. Liseyi Haydarpaşa Askeri Veteriner Okulu’nda okuyan Aygün, I. Dünya Savaşı’na katıldığı için eğitimini 1920’de tamamlamıştır. Kurtuluş Savaşı’ndaki çalışmalarına istinaden 1922’de kendisine İstiklâl Madalyası verilmiştir.

Aygün, sonrasında “viroloji, bakteriyoloji ve bulaşıcı hastalıklar” üzerine Almanya Berlin Hıfzısıhha Enstitüsü’nde eğitim görmüştür. 1926’da Berlin Yüksek Veteriner Okulu’nda doktorasını alan Aygün, 1934’te Doçent, 1937’de Profesör ve 1944’te Ordinaryüs unvanlarını almıştır.

Tuğgeneral rütbesini 1946’da aldıktan 4 yıl sonra ordudan ayrılmış ve tamamen akademik çalışmalarına yoğunlaşmıştır. Aygün’ün çeşitli dillere çevrilmiş 18 kitabı ve 83 makalesi bulunmaktadır. Adil Mustafa Şehzadebaşı ile birlikte ilk kez sığır vebası virüsünün izolasyonunu yapmış ve virüsün filtrelerden geçtiğini ispatlamıştır.

9. Aralık’ta vefata eden Aygün, 15 Aralık Salı günü, Ankara Maltepe caminde kılınan cenaze namazından sonra Karşıyaka İstiklal şehitleri mezarlığına defnedildi

Aygün, 33. derece masondu. Ayrıca Ankara’daki Mason Yükseliş Locası’nın ilk üstadı muhteremi idi. Süreyya Tahsin Aygün’ün adı, Almanya’da bulunan Aygün İnstitüte’ye verilmiştir. Aygün, aynı zamanda Atatürk’ün doğumunun 100. yılı şerefine verilen “Hizmet ve Onur Plaketi”nin de sahibidir.