Samet Ağaoğlu

Samet Ağaoğlu, (d.1909, Bakü – ö.06 Ağustos 1982, İstanbul)

Samet Ağaoğlu Azerbaycan’dan Türkiye’ye göç eden Ağaoğlu ailesinin dördüncü çocuğudur ve kendisi gibi yazar ve fikir adamı olan Ahmet Ağaoğlu’nun oğludur. İlk ve orta öğretimini Bayazıt Fevziye Lisesi’nde yaptıktan sonra, 1929 yılında Ankara Lisesi’nden mezun olmuştur. 1931 yılında Ankara Hukuk Mektebi’ni bitirdikten sonra Strazburg’a giderek üniversitenin “yüksek etüdler” bölümünde 16 ay okumuş, ancak doktorasını tamamlayamamış, babasının işlerinin bozulması üzerine yurda dönmek zorunda kalmıştır. Yurda döndükten sonra Ekonomi ve Ticaret Bakanlıklarında bazı üst düzey görevlerde bulunmuş, 1946 yılında devlet hizmetinden ayrılmıştır.

Yazmaya lise sıralarında başlayan Samet Ağaoğlu, 1929 – 1931 yıllarında Behçet Kemal Çağlar, Ahmet Muhip Dıranas gibi arkadaşlarıyla Hep Gençlik adında bir dergi çıkarmıştır.^[3] Strazburg yaşamını anlatan ilk öyküleriyle görünmüştür. Politik çalışmaları dolayısıyla kitaplarını uzun aralıklarla çıkarmış, ancak yaşamının sonuna kadar yazınla ilgisini koparmamıştır.

Siyasi içerikli pek çok yazıya imza atmış olan Samet Ağaoğlu öykü ve denemelerini ise dönemin Varlık, Yücel, Çığır gibi önemli dergilerinde yayınlamıştır. Yazılarında Samet Agayef imzasını da kullanmıştır.

Avukatlık yapmaya başladığı sırada Demokrat Parti saflarında politikaya atılmıştır. 1950, 1954 ve 1957 seçimleri ile IX., X., XI. Dönem Manisa Milletvekilliği yapmıştır. Çalışma, Sanayi ve Devlet Bakanlıkları yapmıştır.27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinde tutuklanıp hüküm giymiştir. Ömür boyu hapisle cazalandırıldı. İmralı ve Kayseri cezaevlerinde tutuklu kaldı. 1964 yılında Yassıada’da cezasını çekerken çıkan özel bir afla salıverildi. Bundan sonra siyasetle dolaylı olarak ilgilendi.

Kendini tümüyle yazılarına verdiği sırada 6 Ağustos 1982’de ölmüştür. Cenazesi Feriköy mezarlığına defnedilmiştir.

Öyküleri

• 1944 Strassburg Hatıraları
• 1950 Zürriyet
• 1953 Öğretmen Gafur
• 1957 Büyük Aile
• 1964 Hücredeki Adam
• 1965 Katırın Ölümü

Anıları

• 1940 Babamdan Hatıralar
• 1958 Babamın Arkadaşları
• 1965 Aşina Yüzler
• 1967 Arkadaşım Menderes
• 1972 Marmara’da Bir Ada
• 1973 Demokrat Parti’nin Doğuş ve Yıkılış Sebepleri-Bir Soru
• 1978 İlk Köşe
• 1992 Siyasi Günlük:Demokrat Partinin Kuruluşu

İncelemeler

• 1944 Kuvayı Milliye Ruhu
• 1947 İki Parti Arasındaki Siyasi Farklar

Geziler

• 1967 Sovyet Rusya İmparatorluğu