Ömer Kavur

Ömer Kavur (d. 18 Haziran 1944, Ankara – ö. 12 Mayıs 2005, İstanbul)

1944’te Ankara’da orta üst sınıf bir ailenin çocuğu olarak doğan Ömer Kavur, ilkokulu İstanbul Kızıltoprak’ta bitirdi.Orta okulu Robert Kolej’de, liseyi Kabataş Erkek Lisesi’nde okuduktan sonra üniversite eğitimi için Paris’e gitti.

Conservatoire Libre du Cinéma Français’de sinema, Sorbonne Haute École du Journalisme’de gazetecilik okudu. Teknik-pratik sinema eğitimini Sorbonne Üniversitesi’nde gerçekleştirdiği sinema tarihi yüksek lisansıyla bütünleyen Kavur, bu dönemde çektiği kısa filmlerle ilgi çekti ve çeşitli ödüller kazandı. Fransa yıllarında Alain Robbe-Grillet’ye yönetmen asistanlığı yapan Kavur yurda dönüşünde Boğaziçi Köprüsü ile ilgili bir belgesel çekti.

1974’te, bir teklifle Refik Halit Karay’ın aynı adlı eserinden uyarlama Yatık Emine’yi Necla Nazır’la filme çekti. Sansür baskısından kaçamamış, farklı ve başarılı bu ilk film, Kavur’un Türk sinemasındaki kendine özgü kariyerinin habercisi olduysa da sanatçı ikinci filmini çekebilmek için beş yıl beklemek durumunda kaldı.

1979’da çektiği Yusuf ile Kenan dönemin standart “toplumcu-gerçekçi” filmlerine alternatif oluşturan bir eserdi. Onat Kutlar ve Kavur’un etkileyici senaryosu uzerine kurulu, Kavur’un toplumun itilmişleri arasından çekip çıkardığı iki çocuğun hikâyesini yalın ve etkili bir sinema diliyle anlattığı bu eser uluslararası arenada da kabul gördü (Milan Film Festivali büyük ödülü). Kavur’un üçüncü filmi Ah Güzel İstanbul, bir yıl sonra Atıf Yılmaz’ın Mine adlı filmiyle kendisinin koyduğu kanunları yıkarak sinema gündemine oturacak Türkân Şoray’ın yerine, fahişe rolünü kabul eden Müjde Ar’ı gündeme taşıyacak ve onun seksenlerde sürdüreceği parlak kariyerini başlatacaktı. Kavur, Göl filmiyle, daha sonra sıklıkla ele alacağı türden psikolojik motiflere eğilmeye başladı.

1985’te çektiği Amansız Yol Kavur’un sinemasının ana motiflerinden “yolculuk” temasının en belirgin olduğu ilk dönem filmidir. Körebe ise, Göl’e benzer psikolojik bir gerilimi ele alır.

1987’de ise Kavur’un ilk başyapıtı Venedik Film Festivali’nde ses getirdi: Yusuf Atılgan’ın Anayurt Oteli’ni Macit Koper ve Serra Yılmaz’ın da yer aldığı bir kadroyla sinemaya aktaran Kavur, Türk sinema tarihinin kimilerine göre en derinlikli “boğuntu” filmine imzasını atıyordu.

Bir yıl sonra çektiği ve “yolculuk” temasına bu kez hem içsel hem de dışsal anlamda geri döndüğü Gece Yolculuğu, Cannes Film Festivali’nde gösterilmiş ve beğenilmişti.

1991’de Orhan Pamuk’un “Kara Kitap” romanındaki öykülerden birinden hareketle çekilen Gizli Yüz Kavur’un ve Türk sinemasının başyapıtlarından biri kabul edilir. Kavur’un esrarlı, içe dönen yolculuk arayışının, yolculuğunun doruğu olan bu filmi, 1996’da Kavur’un “kendini tekrarladığı” eleştirilerini aldığı Akrebin Yolculuğu izledi. Bu film de Cannes Film Festivali’nin “Un certain regard” adlı bölümüne kabul edilmiştir. Kavur’un sinemasal kariyeri bu filmden sonra duraklamıştır.

2000’deki Melekler Evi’nin başarısızlığının ardından 2003’te gelen Karşılaşma Kavur’un eski gücünü yitirdiğinin göstergesi sayılabilir.

Kavur genellikle uluslararası prodüksiyonlar gerçekleştiren Alfa Film’in kurucusu ve sahibiydi. Uzun süre lenf kanseri sebebiyle tedavi gören Ömer Kavur, 12 Mayıs 2005’te Teşvikiye’deki evinde öldü.

Filmleri – Yönetmen
1974 – Yatık Emine ,
1979 – Yusuf ile Kenan ,
1981 – Ah Güzel İstanbul,
1981 – Kırık Bir Aşk Hikayesi,
1982 – Göl ,1985 – Amansız Yol,
1985 – Körebe, 1987 – Anayurt Oteli,
1987 – Gece Yolculuğu,
1991 – Gizli Yüz,
1995 – Aşk Üzerine Söylenmemiş Herşey ,
1997 – Akrebin Yolculuğu,
2000 – Melekler Evi,
2002 – Karşılaşma,
2003 -Beybaba (TV filmi) ,
2004 – Patroniçe (TV filmi),
2004 – Beş Kollu Avize (TV filmi), Filmleri – Yapımcı,
1979 – Yusuf ile Kenan ,
1981 – Ah Güzel İstanbul,
1981 – Kırık Bir Aşk Hikayesi,
1982 – Mine,
1982 – Göl,
1984 – Bir Yudum Sevgi,
1985 – Körebe,
1985 – Amansız Yol,
1987 – Gece Yolculuğu,
1987 – Anayurt Oteli ,
1989 – İçimizden Biri: Yunus Emre (TV) ,
1990 – Gizli Yüz, 1997 – Akrebin Yolculuğu ,
1998 – Parçalanma ,
2000 – Melekler Evi ,
2002 – Gönlümdeki Köşk Olmasa,
2002 – Karşılaşma, Filmleri – Senaryo ,
1974 – Yatık Emine,
1979 – Yusuf İle Kenan,
1981 – Ah Güzel İstanbul,
1981 – Kırık Bir Aşk Hikayesi ,
1985 – Körebe ,
1987 – Gece Yolculuğu,
1987 -Anayurt Oteli,
1995 – Aşk Üzerine Söylenmemiş Her Şey,
1997 – Akrebin Yolculuğu,
2000 – Melekler Evi,
2002 – Karşılaşma,
2003 – Beybaba (TV filmi), 2004 – Patroniçe (TV filmi),
2004 – Beş Kollu Avize (TV filmi)
Ödülleri
1982 – 19. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Kırık Bir Aşk Hikayesi, En İyi Yönetmen
1987 – 24. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Anayurt Oteli, En İyi Yönetmen
1988 – 25. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Gece Yolculuğu, En İyi Yönetmen
1997 – 9. Ankara Uluslararası Film Festivali, Akrebin Yolculuğu, En İyi Yönetmen
1992 – 4. Ankara Uluslararası Film Festivali, Gizli Yüz, En İyi Film
1992 – 4. Ankara Uluslararası Film Festivali, Gizli Yüz, En İyi Yönetmen
2003 – 40. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Karşılaşma, En İyi Film
2003 – 40. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Karşılaşma, En İyi Yönetmen
2003 – 40. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Karşılaşma, En İyi Senaryo
2003 – 14. Orhan Arıburnu Ödülleri, Karşılaşma, En İyi Yönetmen
2003 – 14. Orhan Arıburnu Ödülleri, Karşılaşma, Derya Arbaş Özel Ödülü
2003 – 15. Ankara Uluslararası Film Festivali, Karşılaşma, En İyi 2. Film
2003 – 15. Ankara Film Festivali, Karşılaşma, En İyi Yönetmen
2003 – 25. Siyad Türk Sineması Ödülleri, Karşılaşma, En İyi Film
2003 – 25. Siyad Türk Sineması Ödülleri, Karşılaşma, En İyi Yönetmen
2003 – 25. Siyad Türk Sineması Ödülleri, Karşılaşma, En İyi Senaryo
1980 – Uluslararası Milano Film Festivali, Yusuf İle Kenan, Büyük Ödül
1991 – Fribourg Festival, Gizli Yüz, Halk Jürisi En İyi Film Ödülü
1991 – Montreal Film Festivali, Gizli Yüz, En İyi Film