Oktay Arayıcı

Oktay Arayıcı (d.12 Şubat 1936, Rize – ö.21 Ocak 1985, İstanbul)

Türk tiyatrosunun toplumcu gerçekçi çizgideki önemli oyun yazarlarındandır. Oyunları defalarca sahnelenmiş ve ödül almıştır.

İlk ve orta öğretimini Rize ve Malatya’da tamamlayan Oktay Arayıcı lise yıllarında iki arkadaşı ile birlikte Rize’nin ilk ve tek mizah gazetesi “Bomba”yı çıkardı. Haftalık çıkan bu dergi çok uzun ömürlü olmadı; üç ay sonra mahkeme kararıyla kapatıldı.

Arayıcı, aynı dönemde Rizespor takımının ilk kalecisi oldu.

1956 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’ne girdi. Bu dönemde İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu’nda yönetici ve yönetmen görevlerini üstlendi, bu toplulukla yurtiçi ve yurtdışında turnelere katıldı.

1959’da yazdığı ilk senaryosu Gel Nişanlanalım sansüre takıldı. 1960’ta ilk oyunu tek perdelik Dışarıda Yağmur Var’ı yazdı ve Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosunda sahneye koydu.

1961’de fakülteden mezun olan Arayıcı iki yıl askerlikten sonra 1964 yılında program yazarı olarak TRT’de çalışmaya başladı. İzmir, İstanbul ve Ankara radyolarında çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1981 yılında İstanbul Radyosu müdürüyken 101 arkadaşı ile TRT’den uzaklaştırıldı ve kurumdan istifa etti.

1970 yılında Semiha Buhara ile evlenen ve iki çocuk babası olan Oktay Arayıcı 49 yaşında akciğer kanseri nedeni ile İstanbul’da yaşamını yitirdi. Kabri, Zincirlikuyu mezarlığında toprağa verildi.

Sanat Yaşamı
Arayıcı ilk senaryo ve oyununun ardından skeçler, radyofonik oyunlar, senaryolar ve tiyatro oyunları kaleme aldı. Tiyatro yaşamı hareketli, bol ödüllü ve siyasi açıdan da bol yasaklı geçti.

1964 yılında yazdığı, Good Year lastik fabrikasındaki grevi içeren Kondulu Hayriye oyunu İzmit Şehir Tiyatrosunda sahnelenme aşamasındayken valilikçe yasaklandı.

1969 yılında yazdığı, görevine bağlı Başkomiser Ramazan’ın bozuk devlet düzenine karşı nafile mücadelesini konu edinen Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (Nafile Dünya) oyunu 1971’de Ankara Sanat Tiyatrosu’nda Ergin Orbey rejisiyle sahnelendi ve sıkıyönetimce yasaklandı.

1970’te Cumhuriyet gazetesinin açtığı Yunus Nadi Ödülleri yarışmasında Ulusal Kurtuluş Konulu film senaryosu dalında İkinci Hedef adlı senaryosu ile birincilik ödülü aldı.

1974-1976 yılları arasında yazdığı Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi adlı seyirlik tragedyası 1978’de Can Gürzap rejisiyle İstanbul Devlet Tiyatrosunda sahnelendi; oyun 1979 yılında Türk Dil Kurumu ve Avni Dilligil ödüllerini kazandı.

1977’de yazdığı, AST’ta Rutkay Aziz rejisiyle sahnelenen Rumuz Goncagül 1981-1982 tiyatro sezonunda Sanat Kurumu En İyi Yerli Oyun Yazarı ödülünü aldı. Bir ortaoyunu denemesi olan bu oyun 1987’de Macit Koper’in senaryosu ile İrfan Tözüm’ün yönetmenliğinde sinemaya da aktarıldı.[8]

1978’de TRT için At Gözlüğü adlı senaryoyu yazdı. Film TRT Muhabirleri Derneği tarafından yılın en başarılı yerli yapımı seçildi.

1978-1979 yıllarında Server Tanilli’nin yaşamı ekseninde bir dönemin irdelemesi yaptığı Geçit (Tanilli Dosyası) adlı oyununu yazdı.

Yapıtları
Oyun
Dışarıda Yağmur Var (1960)
Kondulu Hayriye (1964)
Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (1969)
Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi (1974-1976)
Rumuz Goncagül (1977)
Geçit – Tanilli Dosyası (1978-1979)
Babalar (1982)
Senaryo
Gel Nişanlanalım (1959)
İkinci Hedef (1970)
At Gözlüğü (1978)

Ödülleri
1970 – İkinci Hedef (senaryo) – Yunus Nadi Ödülü
1970 – Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (oyun) – TRT Övgüye Değer Ödülü
1971 – Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (oyun) – Ankara Sanatseverler Derneği En İyi Oyun Ödülü
1971 – Seferi Ramazan Beyin Nafile Dünyası (oyun) – Avni Dilligil Ödülü
1979 – At Gözlüğü (senaryo) – TRT Muhabirleri Derneği En Başarılı Yerli Yapım Ödülü
1979 – Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi (oyun) – Türk Dil Kurumu Ödülü
1979 – Bir Ölümün Toplumsal Anatomisi (oyun) – Avni Dilligil Ödülü
1981 – Rumuz Goncagül (oyun) – Ankara Sanatseverler Derneği En İyi Oyun Ödülü