Tevfik Bıyıklıoğlu

Mehmet Tevfik Bıyıklıoğlu (d.1891, Çanakkale – ö24 Kasım 1961,Ankara)

Babası Mehmet Şefik Bey, annesi Zehra Hanım’dır. Tevfik Bıyıklıoğlu 1898 (1307) yılında Çanakkale’de doğmuştur. 1903 (1312) doğumlu Şadiye Hanım ile evlenmiştir. Bu evlilikten Fatma Emel ve Altıngül isimli çocukları dünyaya gelmiştir.

1905 yılında girdiği Harp Okulu’nu 1908 yılında topçu subayı ve okul birincisi olarak bitirdi. 1911 yılında Trablusgarp Savaşı’na katıldı. 1914 yılında Harp Akademisi’ni birinci olarak bitirdi. 1915 yılında kurmay oldu. I. Dünya Savaşı’nda çeşitli görevlerde bulundu. Temmuz 1920’de Anadolu’ya geçerek Türk Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Batı Cephesi Harekât Şubesi Müdürlüğü’ne atandı. Bu görevini savaş sonuna kadar sürdürdü. 1923 yılında başarılarından ötürü Kaymakam rütbesine terfi etti ve Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. Lozan Barış Konferansı’na katılan heyette askeri danışman olarak görev aldı. Bazı kaynakların iddiasına göre Bıyıklıoğlu askerî müşâvir olarak katıldığı Lozan Konferansı’nda Limni Adası’nın Türk tarafına bırakıldığını kayıtlara geçirmeyi unuttuğu için ada Yunanistan’da kaldı.

18 Mart 1924 tarihinde Genelkurmay Genel Sekreterliği görevine atandı. 1 Mayıs 1924 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı Genel Sekreterliği uhdesinde kalmak üzere Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği görevine atandı. 1926 yılında Miralay rütbesine terfi ettikten sonra askerlikten emekli oldu. 9 Kasım 1927’ye kadar sürdürdüğü bu görevinin ardından Moskova Büyükelçiliğine atandı, 4 Kasım 1928 tarihinde ikinci kez Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği getirildi ve 4 Mart 1932 tarihinde bu görevi sona erdi.

Türk Tarih Kurumu’nun başlangıcını oluşturan Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti’nin ilk başkanı oldu.

Tevfik Bıyıklıoğlu 24Kasım 1961 Perşembe günü kalp krizi geçirerek vefat etmiştir. Cenazesi Ankara’dan İstanbul’a nakledilerek aile mezarlığında defnedilmiştir. 24 Kasım 1961 Cuma günü Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nden alınan cenazesi trenle İstanbul’a gönderilmiştir. Cenazesini yakın arkadaşları Afet İnan, Cevat Dursunoğlu, Enver Ziya Karal, Uluğ İğdemir, Şevket Süreyya Aydemir, Faik Reşit Unat, Nusret Hızır ve Orgeneral Kâzım Orbay Gülhane Askerî Tıp Akademisi’nden alarak tren garına getirmişler ve İstanbul’a göndermişlerdir. İstanbul’da 25 Kasım 1961 Cumartesi günü Sahray-ı Cedit Mezarlığı’nda eşinin yanına defnedilmiştir.

Eserleri
Hint Tarihi (1931)
Trakya’da Milli Mücadele (2 cilt, 1956)
Atatürk Anadolu’da (1959)
Türk İstiklâl Harbi (2 cilt, 1962)

Tercümeleri:
Diehl, Charles, Bizans İmparatorluğu Tarihi, Çeviren: Tevfik Bıyıklıoğlu, İstanbul 1937.

Hinz, Walther, Uzun hasan ve şeyh Cüneyd. XV. Yüzyılda İran’ın Milli Bir devlet Haline Yükselişi, 1936’da Leipzig’de basılan nüshadan çeviren Tevfik Bıyıklıoğlu, Ankara 1948.

Türkçe ve Almanca 12 makalesi ile çeşitli dergilerde yayınlanmış 10 adet de kitap tanıtımı yazısı vardır.