Mehmet Ali Birand

Mehmet Ali Birand (d. 09 Aralık 1941, Beyoğlu,İstanbul – ö. 17 Ocak 2013, Nişantaşı,İstanbul)

Mürvet ve İzzet Birand çiftinin oğlu olarak 9 Aralık 1941 gecesi Alman Hastanesi’nde dünyaya geldi. Birand’ın kökeni anne tarafından Elâzığ’ın Palu ilçesinebaba tarafından ise Karadeniz Ereğlisine dayanmaktadır ve anne tarafından Kürt kökenlidir. Birand, iki yaşındayken babasını kalp krizi nedeniyle kaybetti.İlkokulu Erenköy Zihnipaşa’da tamamladı ve 1955’te Galatasaray Lisesi’nde okumaya başladı. Bu okula, Dışişleri Bakanlığında “küçük bir diplomat” olan dayısının maddi yardımlarıyla gitti. Liseyi 1962’de bitirdi. İstanbul Üniversitesi Filoloji Fakültesi’nde Fransızca bölümüne girerek eğitimini sürdürdü fakat maddi sorunlardan dolayı devam edemedi.

Birand, üç yaşındayken sol bacağına kaynar su döküldü ve bu sebeple toplamda beş ameliyat geçirdi. Milliyet‘te çalışırken 1971 yılında, Milliyet gazetesinin kurucusu Ali Naci Karacan’ın oğlu Ercüment Karacan’ın üvey kızı Cemre Güngören ile evlendi.Çift, evlendikten sonra Brüksel’e giderek burada yirmi yıl yaşadı. 1977 yılında Umur Ali adında bir oğlu oldu. Belçika vatandaşılığı da bulunan Birand ana dili olan Türkçeye ek olarak Fransızca ve İngilizce de bilmekteydi.

Mesleğe 1964 yılının Temmuz ayında Abdi İpekçi’nin vasıtasıyla Milliyet gazetesinde başladı. 1971’de evlendikten sonra 500 dolar maaşla Brüksel’de Milliyet için çalışmaya başladı ve burada yirmi yıl çalıştı.1974 Kıbrıs Harekatı’nın meydana gelmesiyle sürekli Washington, Atina, Strasbourg’a (Avrupa Konseyi için) gider oldu. Abdi İpekçi’den sonra kısa bir dönem Milliyet‘in genel yayın yönetmenliğini yaptı.

1985 yılında TRT 1’de 32. Gün adlı bir aylık haber programını yapmaya başladı. Programda uluslararası ilişkileri ele aldı ve yabancı devlet adamlarını konuk etti. Birand, programı, Avrupa televizyonlarında gördüklerini örnek alarak ve izlediklerinden esinlenerek yaptı. 32. Gün‘ün beğenilmesiyle Birand, oldukça tanındı. Can Dündar, Mithat Bereket, Çiğdem Anad, Ali Kırca, Deniz Arman, Cüneyt Özdemir, Rıdvan Akar, Musa Çözen, Talip Korkmaz, Sacit Baydar başta olmak üzere birçok muhabir, kameraman ve teknisyen program için çalıştı.

1986 yılında Sovyetler Birliği yetkililerini ve Milliyet‘i ikna edip, Moskova’da da büro açtı. 1988’de Lübnan’ın Beka vadisindeki PKK kampında Abdullah Öcalan ile röportaj yaptı. Bu röportaj, Türkiye’de Öcalan ile yapılan ilk röportajdı ve Haziran 1988’de yayımlanması sonrası Milliyet gazetesi toplatıldı ve yayımlanması yasaklandı. Daha sonraki yıllarda çeşitli belgeseller çekti.

1991 yılının Haziran ayında Birand, ailesiyle birlikte Türkiye’ye geri döndü. İstanbul’a yerleştikten sonra Milliyet‘ten Sabah‘a geçti ve 32. Gün programını TRT’den Show TV’ye taşıdı. Fakat 28 Şubat sonrasıSabah‘tan kovuldu ve Show TV’deki programı da durduruldu. 1997’de Aydın Doğan, kendisine CNN Türk’ün kuruluşunda görev verdi ve bu dönem, Posta gazetesinde yazmaya başladı. CNN Türk’te Manşet adlı günlük siyasi bir talk show yaptı. 2005’te Kanal D Ana Haber Bülteni’nin Genel Yayın Yönetmeni ve bültenin anchor’u oldu. Ocak 2009 hem CNN Türk’ü, hem de Kanal D’nin Genel Yayın Yönetmenliğini üstlendi.

Bir süre önce pankreas kanserine yakalanan Mehmet Ali Birand, hastalığı ile ilgili bir seri ameliyat geçirmiş ve kemoterapi görmüştü. Tedavisinin bir parçası olarak safra kesesindeki stentlerin değiştirilmesi için gittiği İstanbul Amerikan Hastanesi’nde yapılan ameliyat sonrasında 17 Ocak 2013 tarihinde yoğun bakımda hayatını yitirmiştir. Sabah saatlerinde medya tarafından verilen ölüm haberi, oğlu ve tedavi gördüğü hastane tarafından yalanlanmış ve Birand’ın yoğun bakım altında olduğu açıklanmıştır. Ancak oğlu Umur Birand saat 19.00’a doğru yaptığı basın açıklaması ile Birand’ın, 18.29 sıralarında vefat ettiğini açıklamıştır.Birand’ın cenazesi, 19 Ocak 2013’te Doğan TV Center’da yapılan törenin ardından Teşvikiye Camisi’ne getirildi ve burada yapılan cenaze töreninden sonra Anadolu Hisarı’ndaki aile kabristanında toprağa verildi.

Kaynak: Vikipedia