Leyla Atakan

Leyla Atakan (d.22 Ağustos 1925, Maşukiye, Kartepe,Kocaeli – ö.10 Şubat 1971,Kocaeli)

1968 yılı yerel seçimlerinde Kocaeli Belediye başkanı seçilmiştir. Türkiye’de tek dereceli seçim sistemiyle seçilen ilk kadın belediye başkanıdır. 1971’de geçirdiği trafik kazasında ölümüne kadar Kocaeli belediye başkan olarak görev yapmıştır.

1925 yılında İzmit’in Kartepe ilçesine bağlı Maşukiye köyünde doğdu. Babası İstiklal Savaşı kahramanlarından Orgeneral Hasan Atakan, annesi ise Akyazı’ya bağlı Kuzuluk köyüden Behice Emel Hanım’dır. Babası Hasan Bey, 1856’daki Paris Antlaşması’ndan sonra Türkiye’ye göç etmiş bir Çerkes aileye mensuptur.

Leyla Hanım, babasının görevi nedeniyle farklı şehirlerde öğrenim gördü. Lise öğrenimine Çamlıca Kız Lisesi’nde başladı. 1943’teTrabzon Lisesi’nden mezun oldu. Olgunluk imtihanına ise İstanbul Kız Lisesi’nde girdi.

Babasının 1952’de emekli olmasından sonra ailesi Maşukiye’ye yerleşti. Ailesi ile birlikte yaşayan Leyla Atakan, Kocaeli’de çeşitli sivil toplum örgütlerinde çalışmalar yaptı. Biçki dikişi kursu öğretmenliği, çocukların aşılanması konusunda çalışmalar onun gönüllü olarak yaptığı çalışmalardandır.

Aktif siyaset yaşamı 1955 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nin Maşukiye Köyü’nde ocak başkanı olması ile başladı Maşukiye Köyü’ne ilkokul yaptırılması, köye elektrik getirilmesi için çalıştı. Siyaset yaşamının yanısıra sivil toplum çalışmalarına da deva etti. Kocaeli Verem Savaş Derneği ve Türk Kadınlar Birliği ‘nde başkanlık yaptı.

Atakan, 1963 yılında önce Kocaeli Belediyesi’nde İl Genel Meclis üyesi, sonra CHP Kocaeli teşkilatında il başkanı oldu. Atakan’ın CHP il başkanı olması ile İzmit’te ilk defa bir siyasi partinin il başkanlığını bir kadın üstlenmiştir.

Leyla Atakan, 1968 yılı yerel seçimlerinde İzmit Belediye Başkanlığı’na Cumhuriyet Halk Partisi’nden aday oldu. Seçimde birinci gelebilmek için kimi kaynaklara göre 20bin seçmene tek tek mektup yazmış; kimine göre 40bin kadına mektupla ulaşmış olan Atakan, 1951’den beri CHP’nin belediye başkanı çıkaramadığı ilçede belediye başkanı seçilmeyi başardı.  Bu seçimin sonucunda Türkiye’de doğrudan seçilen ilk kadın belediye başkanı oldu.

Belediye Başkanlığı dönemi
Belediye başkanlığı döneminde İzmit’te altyapı, imar, şehircilik ve sosyal hizmet alanında birçok sorununu çözdü. Başkanlığının dördüncü ayında İzmitlilerin içme ve kullanma suyuna kavuşması mümkün oldu.  Şehre Karakaya Suyu getirildi; Çene Dağı’nın kuzeyindeki bir vadiden gelen ve 1950’lere kadar şehrin ana su kaynağı olan Çene Suyu’nun dağıtıldığı çeşmeler çoğaltıldı.

İzmit Körfezi’nin bataklık olan kısmında kurutuldu; günümüzde kullanılmaya devam eden Kocaeli Fuarı kuruldu ve burada 28 Haziran 1969 tarihinde Kocaeli Sanayi sergisi açıldı. Fuar alanında nikah ve düğün salonu inşa edildi; 20 Nisan 1971’de hizmete girdi.

10 Şubat 1971 yılında Değirmendere’den İzmit’e dönerken içinde bulunduğu aracın bir kamyona çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında öldü. Kazada kendisiyle beraber; İsmail Kolaylı, Abdurrahman Yüksel ve Feridun Özbay yaşamını yitirmiştir. Kabri, İzmit Bağçeşme’deki mezarlığındadır

İzmit’te Belediye Parkına “Leyla Atakan Parkı” adı verilmiş; İzmit Emlak Caddesi’nin adı Leyla Atakan Caddesi olarak değiştirilmiştir.Maşukiye’de eski belediye binası yanında tunçtan bir heykeli bulunur. Fuar alanında eski nikah ve düğün salonunun bahçesinde bronz bir büstü yerleştirilmiştir.

Leyla Atakan’ın hayatı, İzmit Belediyesi’nin yapımcılığını üstlendiği Leyla Hanım (2022) adlı belgesel filme konu olmuştur.  Senaristliğini ve yönetmenliğini İlke Işısağ’ın üstlendiği filmde Atakan’ı Özge Borak canlandırdı.  Film, ulusal ve uluslararası film festivallerine katılarak çeşitli ödüllere değer görülmüştür