İsmail Hakkı Durusu

İsmail Hakkı Durusu (d. 1871, Zincidere Kayseri, ö. 22.12.1940, İstanbul).

1871 yılında Kayseri’nin Zincidere beldesinde doğdu. Babası da kendisi gibi kaptan olan Hacı Ahmet Efendi’dir. 1891 yılında Leyli Ticari Bahriye Mektebi’ni bitirdi. 24 Mart 1892 yılında stajyer kaptan olarak Kayseri vapuruna atandı.

Bahri Cedit (1892), Ali Saib Paşa(1893) ve Dolmabahçe (1892) gemilerinde üçüncü kaptanlık yaptı. Şeref (1897), Medine (1897), Mekke (1899), Selanik (1900), Kaplan (1900), Sakarya (1901), Bahri Cedir (1905), Sakarya (1907) ve Kaplan (1907)gemilerinde ikinci kaptanlık görevini yürüttü.

1 Nisan 1915 tarihinde kaptanlığına atandığı Doğan Vapuru fırtınada Marmara Denizi’nde battı. Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi tarafından açığa alındı soruşturma sonunda ihmali olmadığı anlaşıldığındna görevine döndü. Ankara gemisi ikinci kaptanlığını yaptı.

1 Mayıs 1919 tarihinde Bandırma Vapuru’nun Kaptanı oldu.

İsmail Hakkı Kaptan, soyadı kanunu çıktığında Durusu soyadını aldı. 10 Ağustos 1922 tarihinde emekli oldu.15 Mayıs 1919 tarihinde Mustafa Kemal Paşa İsmail Hakkı Kaptan’ı çağırttı. Samsun’a Bandırma Vapuru ile yapılacak seyahatin ayrıntılarını anlattı. 16 Mayıs 1919 tarihinde sirkeci’de Bandırma Vapuru İşgalici İngiliz Yüksek Komiserliği askerleri tarafından arandı ve sefer izni verildi. 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa Öğle üzeri Kızkulesi açıklarında vapura bindi. Beraberinde yirmi civarında subay, asker ve sivil memur bulunmaktaydı. İngiliz zırhlısı Bandırma Vapurunun peşine düştü. Karadenizde fırtınalı havada yola devam etme kararı alındı. İsmail Hakkı Kaptan fırtınalı havada İngiliz zırhlısının takibinden kurtuldu. Mustafa Kemal Paşa ve maiyetini, 17 Mayıs’ta İnebolu’ya, 18 Mayıs’ta Sinop’a uğrayarak kıyı şeridini takiben 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a getirdi.

19 Mayıs 1999 tarihinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri Karşıyaka vapuruna İsmail Hakkı Durusu adını verdi.

‘Ulu önder Atatürk’ü Bandırma vapuruyla Samsun’a sağ salim ulaştıran hemşehrimiz Zincidereli İsmail Hakkı Durusu 16 Mayıs 1919’da bir iman ve iradeyi taşıyıp, 19 Mayıs 1919’da Atatürk ve 18 silah arkadaşını Samsun’a çıkarmıştır. Bu çıkış, Türk istiklal meşalesinin ateşlenmesine vesile olmuştur. Mütevazılığı, sakin mizacı ve ağzının sıkılığı, kaptanlıktaki mahir oluşu nedeniyle Mustafa Kemal Atatürk tarafından bu göreve özel olarak seçilmiştir. Bu özelliklerinden dolayı kendisine ‘Efendi Kaptan’ adı verilen İsmail Hakkı Durusu, 1940 yılında İstanbul’da ölmüş, Feriköy mezarlığına gömülmüştür.