Hüseyin Peyda

Hüseyin Peyda gerçek adıyla Hüseyin Örmen, (d.27 Ocak 1919, Şanlıurfa – ö.30 Temmuz 1990, İstanbul)

Peyda, Yeşilçam filmlerinin çoğunda kötü adam karakterlerini canlandırdı. Birçok filmde Cüneyt Arkın ile beraber oynadı. Film çevrelerinde, oynadığı filmlerden elde ettiği kazancını kendi yönettiği filmlere yatıran bir sinemacı olarak tanındı.

1946 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi felsefe bölümüne girdi. Ancak 3. sınıfta bölümü bırakmış ve ticaret hayatına girmiş, ancak başarılı olamamıştır. Bir dönem Niyazi Ahmet Banoğlu ile birlikte Türkyolu isimli bir dergi çıkartmıştır. Derginin batmasıyla bu sektörden de çekilmiştir. Bir dönem kadın kuaförlüğüne de el atmıştır. Bir gün Sezer Sezin ile tanışır ve onun aracılığıyla Yeşilçam’a adım atar. Daha sonra bir film şirketi kurmuştur. Hüseyin Kazasfil adı ile senaryolar yazıp filmler çekmiştir. Önder Film ile çeşitli yapımlar ortaya çıkarır. Ancak zamanla Önder Film şirketi iflas eder.

Peyda verdiği bir demeçte ilk yıllarını şöyle açıklar: ”Sinemada kendime istikbal görüyordum. Fakat bir sorun vardı. Urfa’nın köklü ailelerinden birine mensuptum. Akrabalarım soyadımızı kullanmama izin vermediler. O zamanlar sinema toplumumuzun gözünde kötü bir işti. Eğer doğu insanıysanız da tamamen uzak durmanız gerekir.”

Sektörde iş güvencesinin olmamasından hayıflanan Peyda bu durumu şöyle açıklar:

“73 yılında Hülya Koçyiğit ile Yedikule Zindanlarında film çekiyorduk. Kullanılan ark lambaları ultraviyole ışınları yayıyordu. Ancak önünde cam olduğu zaman ışınları kullanabiliyorduk. Bir cam kırılmış, ultraviyole ışınları direkt gözümüze geliyor. Hülya ile gözümüzü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldık. Çekimlerden sonra üç gün hiçbir şey göremedim. İş kazası deyip geçtik.”

Hülya Koçyiğit iyileşir ama Peyda bu olaydan sonra bir gözünü kaybeder. 14. Antalya Film Şenliğinde Kara Çarşaflı Gelin’deki rolüyle en iyi erkek oyuncu ödülünü alır.

30 Temmuz 1990’da 70 yaşındayken akciğer kanseri tedavisi gördüğü Haydarpaşa Numune Hastanesi’nde yaşamını yitirdi. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Filmografisi
Şükür Allahım
Kan Su Gibi Akacak / Bende Silah Konuşur
Başka Olur Ağaların Düğünü
Kurtlar Geceyi Sever
Her Şey Güzeldi
Küçüksün Yavrum
Bu Talihimin Canına Okuyacağım
1987 Yaşamak Haram Oldu
Acı Çekenler
Son Kahramanlar
1986 Sultanoğlu
Üç Halka 25
Sarhoş
Kısrak
Korkusuz
Ölüm Vuruşu
Hekimoğlu
Kaçış
Kara Şimşek
Katiller de Ağlar
Paranın Esiri
Tapılacak Kadın
Kaplanlar
Suçlu Gençlik
1984 Kartal Bey
Ağlama Yarim
Dev Kanı
Kanun Kanundur
Ölüm Savaşçısı
Kartallar Yüksek Uçar
İntikam Benim
Yıldızlar da Kayar Film Evet
Çöl
Yaktı Beni
Yıkılan Gurur
Vahşi Kan
Erkekçe
En Büyük Yumruk
Bedel
Beyaz Ölüm
Kurban
Dünyayı Kurtaran Adam
Gurbet Kuşları
Ağlayan Gülmedi mi
Bizim Mahalle
Kelepçe
Düşkünüm Sana
Son Savaşçı
Kanije Kalesi
Leyla ile Mecnun
Umut Dilencisi
Mahkûm
Milcan
Sevdalım
Yılanı Öldürseler
Seni Yakacaklar
1980 İki Damla Gözyaşı
Havar
Ayrılık Kolay Değil
Rüzgâr
Çile
Senin Olmaya Geldim
Perişanım
Havar
Hazal
Fakir
Gazeteci
Kara Yazma
Üç Sevgilim
Vatandaş Rıza
Ayağında Kundura
Düzen Film
Derviş Bey
İnsanları Seveceksin
Aldırma Gönül
Seven Unutmaz
Toprağın Oğlu
Derbeder
Baba Ocağı
Dila Hanım
Hakanlar Çarpışıyor
Söyleyin Anama Ağlamasın
Kurban Olayım
Bıktım Her Gün Ölmekten
Babanın Oğlu
Kara Çarşaflı Gelin
Köprü
Dayı
Bırakın Yaşayalım
Mevlana (Gönüller Sultanı Mevlana)
Hamsi Nuri
Rabia (İlk Kadın Evliya)
Vurma Zalim Vurma
Yazık Oldu Ali’ye
Valizdeki Ceset
Yiğitlerin Kaderi
Ölmeyen Adam
Mezarımı Taştan Oyun
Kanlı Oba
Kabadayı
1967 Sefiller
Killing Ölüler Konuşmaz
Killing Uçan Adam’a Karşı
Son Kurban
Nemli Dudaklar
Killing İstanbul’da
Bir Annenin Gözyaşları
Ali’yi Gördüm Ali’yi
1966 Kovboy Ali
Halime’yi Samanlıkta Vurdular
Anası Yiğit Doğurmuş
1965 Yahya Peygamber
Veysel Garani
Veysel Garani
Öfke Dağları Sardı
Kasımpaşalı Recep
Hazreti Eyüb’ün Sabrı
Gizli Emir
Zımba Gibi Delikanlı
Izdırap Çocukları
Kızgın Delikanlı
Perişan
Çapkın Hırsız
Kadınlar Hep Aynıdır
Aşk Yarışı
Mor Sevda
Kaderime Ağlarım
Aşk Hırsızı
Kaderim Böyle mi?
Ölüm Dönemeci
Dar Sokaklar
Mavi Boncuk
Dar Sokaklar
Üç Garipler
Gelen Ağlar Giden Ağlar
Bu Nasıl Aşk
Yolculuk Var
Kubilay Film
Mezarımı Taştan Oyun
Feryad
Söyleyin Anama Ağlamasın

Aldığı ödüller
1977: 14. Altın Portakal Film Festivali – En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu – Kara Çarşaflı Gelin