Haydar Orhan

Haydar Orhan (d.1928, Kayseri – Ö.30.Kasım.2017, İstanbul)

1928 doğumlu olan Haydar Orhan, Kayseri Pazarören Köy Enstitüsü’nden mezun olduktan sonra Ankara Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü’nde öğrenimini sürdürdü. Hükümetin Köy Enstitülerini kapatma kararının ardından Nevşehir’in değişik ilçe ve köylerinde öğretmenlik yaptı.1960 yılında eşinin uzun sürecek olan tedavisi nedeniyle Ankara’ya tayin oldu.

12 Mart 1970 askeri darbesinin ilan edilmesiyle birlikte ülkede sendika ve derneklerin neredeyse tamamı kapatılarak faaliyetleri yasaklandı.

Haydar Orhan’ın üyesi olduğu TÖS kapatılarak Genel Başkanı Fakir Baykurt tutuklandı. Sıkıyönetim TÖS’ün tüm malvarlığına el konulması için kayyum atadı.

Ülkenin bütün merkezlerindeki TÖS şube temsilcileriyle bir araya gelen Haydar Orhan, arkadaşları ile birlikte 3 Eylül 1971’de Türkiye Öğretmenler Birliği’ni (TÖB) kurdular. Örgütün kurucu genel başkanlığına da Haydar Orhan getirildi ancak yasal sorunlar nedeniyle 1972 yılında TÖB-DER’i kurma kararı aldılar. Sıkıyönetim koşullarında tutuklanan binlerce öğretmeni sıkıyönetim mahkemelerindeki davalarda Halit Çelenk gibi TÖB-DER’li avukatlar savundu.

Haydar Orhan, sendikal mücadelenin yanında HALKKOP şubelerini açarak tüketim ürünlerinin üreticiden tüketiciye aracısız şekilde ulaşmasına da ön ayak oldu. Orhan bu faaliyetleri nedeniyle 12 Eylül darbecileri tarafından ‘halkı örgütlü mücadeleye teşvik etmek ve kominizim propagandası’ suçlamasıyla tutuklandı.

30.Kasım.2017 tarihinde 89 yaşında İstanbul’da yaşamını yitirdi. Haydar Orhan’ın cenazesi, 1 Aralık Cuma günü Kartal Uğur Mumcu Mahallesi’ndeki Adnan Kahveci Camii’nde kılınan öğle namazının ardından Sultanbeyli Orhangazi mezarlığında toprağa verildi