Fikret Otyam

Fikret Otyam (d.19 Aralık 1926, Aksaray; ö. 09 Ağustos 2015, Antalya)

Anadolu ve Güneydoğu Anadolu ile ilgili yazdığı röportajlarla tanındı. Bu röportajlarını çok sayıda kitapta topladı. Röportaj ve fotoğraflarında olduğu gibi tuvallerinde de Anadolu insanını resmetti.

Sık sık keçi ve başı örtülü Anadolu kadınlarını figür olarak kullandı. Anadolu kadınlarını iri gözlü, küçük burun ve küçük ağızlı olarak betimledi.

Ünlü besteci ve orkestra şefi Nedim Vasıf Otyam ile eczacı ve şair Nusret Kemal Otyam’ın kardeşi, dokuma ve fotoğraf sanatıçısı Filiz Otyam’ın eşidir.

1926’da Aksaray’da dünyaya geldi. Babası asker ve eczacı Vasıf Efendi, annesi Naciye Hanım’dır. Nedim ve Nusret Kemal adında iki ağabeyi vardı; Neşecan adında bir de kızkardeşi olmuştur. İsmet İnönü’nün silah arkadaşlarından olan babası Vasıf Efendi, ordudan emekli olduktan sonra Aksaray’da eczacılık yaptı. İlk ve ortaöğrenimini Aksaray’da tamamlayan Otyam’ın lise öğrenimi kesintili olarak Ankara ve Kayseri’de sürdü.

Liseden sonra İstanbul’a giderek Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Orta Resim Bölümü’nde öğrenime devam etti, ünlü ressam Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun atölyesinde ders aldı. 1953’te mezun oldu. Aynı yıl evlendi, ertesi yıl kızı Elvan dünyaya geldi. Bu evlilikten İrep ve Döne adında iki kızı daha olmuştur.

Gazeteciliğe 1950 yılında henüz Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde öğrenci iken Son Saat gazetesinde başladı. Falih Rıfkı Atay’ın çıkardığı Dünya gazetesinde yazar ve Yazı İşleri Müdürü Ali İhsan Göğüş’ün yardımcısı oldu; ardından Ulus gazetesinde çalıştı.

1953’te ilk kez Güneydoğu ve Doğu Anadolu’yu gezen Otyam, gazetecilik yaşamı boyunca Anadolu ve Güneydoğu Anadolu ile ilgili yazdığı röportajlarla tanındı. Bu röportajlarını çok sayıda kitapta topladı. İlk eşinden ayrılarak 1977’de sanatçı Filiz Otyam ile evlendi.

Uzun yıllar Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarlığı yapan Otyam; Abdi İpekçi cinayetinden sonra kendi hayatının da tehlikede olduğunu düşünerek emekli olmaya karar verdi. Antalya’nın Gazipaşa ilçesi Selinus Kalesi altında, Deliçay yanında bir ev yaptırdı, eşi Filiz Otyam’la 1979’da yerleştiği bu evde resim yapmaya ve kitaplarının basımı ile uğraşmaya ağırlık verdi. Son olarak, Aydınlık gazetesinde köşe yazarlığı yaptı.

Akdeniz Gazetecilik Vakfı ve Altın Portakal Kültür Sanat Vakfı’nın kurucu üyelerindendir. Böbrek yetmezliği nedeniyle bir süredir tedavi gören Fikret Otyam Antalya’da 9 Ağustos 2015’te yaşamını yitrdi. Otyam’ın cenazesi Nevşehir’in Hacıbektaş ilçesinde bulunan “İz Bırakan Aydınlar Gömütlüğü”ne defnedildi.

Vefatının ardından Otyam için Çankaya Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde anma töreni düzenlendi.

Kitapları
Söyleşi/Gezi Kitapları
Gide Gide 1 – Ha bu diyar (1959)
Gide Gide 2 – Doğudan Gezi Notları (1960)
Gide Gide 3 – Harran/Hoyrat/Mayın ve Irıp (1961)
Uy Babo (1962)
Topraksızlar (1963)
Hu Dost (1964)
Bir Karış Toprak İçin (1965)
Oy Fırat Asi Fırat (1966)
Korku ve Kaymakam Babo (1968)
Can Pazarı
Vay Kurban, Hayvanlar ve İnsanlar (1969)
Ne Biçim Amerika, Ne Biçim Rusya (1970)
Karasevdam Anadolum (1976)
Mayınlı Topraklar Üzerinde (1977)
Adı Yemendir (1981)
Şu Bizim Gazipaşa ve İsmet Paşalı Yıllar (1984)
Harran Koçaklaması (1987)
Ey Samandağ Samandağ (1991)
Kırk Yıl Önce, Kırk Yıl Sonra (1994)
Hû Dost (1995)
Mektuplar
Arkadaşım Orhan Kemal ve Mektupları (1975)
Pavli Kardeş (1985)
Oyun
Mayın (1968)
Çocuk kitapları
Can Arkadaş (1978)
Ceylanlar Suya İndi ( 1980)
Mayınlar Çiçek Açmaz ( 1983)
Ağlama Anam (2000)
Kanlı Gömlekler (2000)
Diğer
Silivri 5. Ordu (2012)
Senaristliğini yaptığı filmler
Toprak (1952)[6]
Fotoğraf sergileri
1964 – 1974 Gide Gide Serileri
1979 Eğer Bizi Sual Eden Olursa
1983 Dünya Güzel Olmalı
1997 Otyam’ın Objektifinden
Filiz Otyam ve İbrahim Demirel ile karma sergi
Resim sergileri
1947 – 1953 “Onlar Grubu” ile sergileri
1976 Memleketimden İnsan Manzaraları
1978 İnsan Manzaraları
1987 – 1997 Filiz Otyam ile ortak yurt içi ve yurt dışı resim ve dokuma sergileri
Ödülleri
1962 Gazeteciler Cemiyeti Basın Şeref Belgesi
1980 – 1990 On Yılın Basın Şeref Belgesi
1995 Atatürkçü Düşünce Derneği Onur Plaketi
İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Fotoğraf Enstitüsü Onur Belgesi
1996 3.Hacı Bektaş Veli Dostluk ve Barış Ödülü
Pir Sultan Abdal Onur Belgesi
UNESCO AIAP Türkiye Ulusal Komitesi Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği Onur Belgesi
Akdeniz Üniversitesi Onur Belgesi
Şanlıurfa Kültür Eğitim Sanat Araştırma Vakfı Onur Belgesi