Cevat Fehmi Başkut

Cevat Fehmi Başkut (d.01 Ocak 1905, Edirne – ö.15 Mart 1971, İstanbul)

Annesi Cemile Hanım, babası Ömer Fehmi Bey’dir. İstanbul Erkek Lisesi’nde öğrenim gören Cevat Fehmi Başkut, Türk Kurtuluş Savaşı yıllarını Ankara’da geçirdi. TBMM Basımevi’nde düzeltmenlik yaptı. Mecliste zabıt katibi olarak çalıştı.

1928-1963 yılları arasında Vakit, Son Saat, Son Posta, Cumhuriyet gazetelerinde muhabirlik, yazarlık, yazı işleri müdürlüğü yaptı. İstanbul Gazeteciler Cemiyeti başkanlığı görevinde bulundu.

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü’nde öğretim görevlisi olarak çalışan Başkut, “Geceleri Bizi Kimler Bekliyor” adlı bir röportaj kitabı ve birkaç roman denemesi yazdı.

İlk oyunu “Büyük Şehir” 1942-1943 sezonunda İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahnelendi ve büyük ilgi gördü. Bu ilgi üzerine çalışmalarını tiyatroda yoğunlaştırdı. Her yıl yeni oyunlar yazmaya çalıştı. Türkiye’de Cumhuriyetten sonra ortaya çıkan değişimleri, mizah unsurlarını kullanarak anlattığı oyunları, yaygın bir ün kazandırdı.

Biçim denemelerine de giriştiği oyunlarında bütün toplum katlarından ve her çevreden insanı tiplemeye çalıştı. Dış ülkelerde oyunu sahnelenen ilk Türk yazarı unvanını aldı. En bilinen eseri, 1964’te yazmış olduğu “Buzlar Çözülmeden”, bugün hala birçok tiyatro topluluğunca sergilenmekte olup, iki kez sinemaya da uyarlanmıştır.

15 Mart 1971’de Esentepe’deki evinde bir kalp krizi sonucu saat 20.00’de yaşamını yitirdi. Kabri, Feriköy Mezarlığı’ndadır.

Her yıl, Afife Tiyatro Ödüllerinde anısına, “İlk Kez O Yıl Sahnelenmiş Olan En Başarılı Yerli Oyunun Yazarı” ödülü verilmektedir.

Ayrıca merhum büyükelçilerden Yaman Başkut ve tiyatro sanatçısı Acar Başkut’un babasıdır.

Ödülleri
1948: İnönü Tiyatro Armağanı – Küçük Şehir oyunu ile.

Eserleri
1943: Büyük Şehir
1944: Ayarsızlar
1945: Hacı Kaptan
1946: Küçük Şehir
1946: Soygun
1947: Koca Bebek
1948: Paydos
1951: Sana Rey Veriyorum
1953: Kadıköy İskelesi’nde
1953: Makine
1955: Harput’ta Bir Amerikalı
1957: Kleopatra’nın Mezarı
1958: Tablodaki Adam
1960: Hacıyatmaz
1960: Öbür Gelişte
1962: Göç
1964: Buzlar Çözülmeden
1965: Hepimiz Birimiz İçin
1965: Üzüntüyü Bırak
1966: Ayna
1967: Emekli
1969: Ölen Hangisi
1970: Dostlar (!)

Filmografi
Eser olarak
1953: Soygun
1965: Buzlar Çözülmeden
1986: Deli Deli Küpeli
2004: Paydos