Bedrettin Cömert

Bedrettin Cömert (d. 27 Eylül 1940,Vezirköprü,Samsun – ö. 11 Temmuz 1978, Ankara)

Hacettepe Üniversitesi siyasi olaylarda yerini aldı. 12 Eylül Askeri Darbesi öncesinde yaşanan Türkiye’nin siyasi kutuplaşma dönemindeki cinayetlerden birinde öldürüldü.

27 Eylül 1940 yılında Samsun Vezirköprü’de dünyaya gelmiştir.   Sivas Lisesinde parasız yatılı olarak okumuştur. İtalya’dan burs alarak Roma Üniversitesi İtalyan Dili ve Edebiyatı bölümünden öğrenim görmüştür.1971 yılında Roma Üniversitesi Felsefe Enstitüsünde doktorasını tamamladı. 1972 yılında Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi bölümünde öğretim görevlisi olarak atandı Bedrettin Cömert “Benedetto Croce’nin Estetiğinde İfade Kavramı ve İfadenin İletimi Sorunu” isimli tezi ile doktorasını tamamladı. Sanat Tarihi doktoru unvanını aldı.

1977’de Diyarbakır’da işkence gördü. 1972’de Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümünde öğretim görevliliğine atandı. Burada da İkinci doktorasını verdi. “Giotto ve San Francesco Geleneği” konusundaki tezi ile Sanat Tarihi doktoru da oldu.

Yoğun bir yazı ve çeviri etkinliğinin içinde bulunan Cömert, 1960’lı ve 70’li yıllarda dönemin belli başlı dergilerinde ürünleriyle yer aldı. Forum başta olmak üzere, Yansıma, Gelecek, Varlık, Soyut, Yeni Ufuklar, Yeni Ortam dergilerinde şiirleri yayınlandı. 1970’ten itibaren şiir yayınlamaktan vazgeçerek, eleştiri çalışmalarına daha ağırlık verdi. Bu konudaki düşüncesini 4 Mart 1969 tarihli mektubunda şair Hasan Hüseyin’e şöyle açıklamıştır:

“…Fakat ben şiirlerime güvenmiyorum artık. Şiirdeki duyarlığımı eleştiriye uygulayınca daha verimli, daha yararlı oluyorum. Kendimi ozan saymıyorum senin anlayacağın.(…) Gençliğimin ilk yapmacık heyecanlarından sıyrıldım artık.”

Cömert, 1950’lerde şiirle girdiği edebiyat-sanat dünyasında, adını daha çok eleştiri çalışmalarıyla duyurdu. Önemli çeviriler yaptı. Gombrich’in ünlü kitabı Sanatın Öyküsü’nün çevirisiyle 1977 Çeviri Ödülü’nü kazandı. Kalmasın Ellerim Sizlerden Uzak adlı şiir kitabı ise 1979 yılında yayınlandı.

Cömert’in daha sonra yayınlanan kitapları arasında şunlar sayılabilir: Giotto’nun Sanatı, Croce’nin Estetiği ve Mitoloji ve İkonografi. Eleştiriye Beş Kala isimli çalışması ölümünden sonra Hasan Hüseyin’in düzenlemesi ile yayınlandı.

Bedrettin Cömert üzerine hazırlanmış 2 önemli çalışma vardır. Her ikisi de H.Ü. yayınıdır. 1- Bedrettin Cömert’ e Armağan , Özel Sayı, Ankara, 1980. 2- Dil ve Sanat, Ankara, 2012. ISBN 978-975-491-333-0

Bedrettin Cömert Cinayeti
11 Temmuz 1978 Salı günü, sabah saat 08:45’te Ankara Gaziosmanpaşa, Karagöz Sokak’daki evinden çıkan Cömert mavi renkli Volkswagen arabasına doğru yürüdü. İki adım arkasından İtalyan asıllı karısı Maria onu takip ediyordu. Arabalarına binip motoru çalıştırdılar.

Yolun ilerisinde kırmızı renkli bir Simca’da 3 kişi bekliyordu. Cömert çiftinin arabası hareket edince kırmızı Simca da hareket etti. Volkswagen’in yolunu kesen Simca’dan iki kişi dışarı çıkıp araca ateş açtılar. Çapraz ateş sonucu Cömert olay yerinde öldü. Karısı Maria ağır yaralandı.

“Tüm Öğretim Üyeleri Derneği Başkanlığını” üstlenmiş olan Cömert, kısa bir süre önce Hacettepe Üniversitesi’nde çıkan olayları araştıran komisyonun başkanlığı üstlenmişti. Bu nedenle de ölüm tehditleri alıyordu.

30 Mart 1979’da Avrupa Ülkücü Türk Dernekleri Federasyonu’nun eski başkanı Lokman Kondakçı, İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş’e “Bedrettin Cömert olayında emri, dönemin ÜGD Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu’nun verdiğini, onun üzerinde de Ramiz Ongun’un yer aldığını” söyledi. Kondakçı daha sonra M.Yazıcıoğlu’nun mahkemeden Lokman Kondakçı’ya İddialarının neye dayandığının sorulması isteği üzerine o dönemde Ülkücü Hiyerarşiyi Tahmin ederek Böyle bir açıklama yaptığını ifade etmiş ve İddiasının Vehim Üzre olduğu Sabit Görülmüştür.

Yaklaşık aynı tarihlerde Cömert cinayeti’ni araştıran Ankara 5. Sulh Ceza Mahkemesi, cinayetin azmettiricisi sıfatıyla Abdullah Çatlı hakkında tutuklama kararı çıkardı.

Cömert’e ateş eden silahların Ankara’da pek çok cinayette kullanıldığı anlaşıldı. Polis, 3 saldırganı belirledi: Rıfat Yıldırım, Üzeyir Bayraklı ve “Ahmet” kod adlı bir sağ görüşlü kişi.

İlk ikisi, başka bir cinayetten aranmaktaydılar ve Almanya’ya kaçmışlardı. Artık bulunamazlar sanılırken 1985’te Almanya’da 1,5 kilo eroinle yakalanıp uyuşturucu kaçakçılığından tutuklandılar. Ama idamla yargılanacakları için Türkiye’ye iade edilmeyip serbest bırakıldılar.

Rıfat Yıldırım’ın Frankfurt’ta açtığı gece kulübü Skala, Alaaddin Çakıcı dahil Türk mafyasının buluşma yeri haline geldi. 2002’de Türkiye’ye iade edildi. Cömert davasında “delil yetersizliği”nden beraat etti. Üzeyir Bayraklı 1992’de öldürüldü. Cenazesine katılanlar arasında Abdullah Çatlı da bulunuyordu.