Ahmet Cevdet Çağla

Ahmet Cevdet Çağla. (d.05.10.1900, İstanbul -ö. 22.Şubat.1988, İstanbul)

1900 yılında İstanbul Acıbadem’de dünyaya geldi. Babası Tophane İmalât-ı Harbiye Mektepleri Müdürü Topçu Kaymakamı (Yarbay) Eşref beydir. Babası Eşref Bey ressamlık yapar, keman çalardı ve annesi Nazime hanımefendi de kıymetli bir piyanist idi.

Çok küçük yaştan itibaren bu amatör musikişinas aile topluluğu içinde büyümüş ve gerekli musiki zevk ve terbiyesini anne ve babasından almıştır. İlk musiki dersini komşuları olan Musullu Âmâ Osman’dan Türk musikisi dersi alarak başladı.Henüz yedi yaşlarında iken zamanın alafranga keman üstatlarından Antonyadis’den garp musikisi dersleri almaya başladı ve keman tekniğini ilerletti. Orta öğrenimini Bebek Frerler Okulunda yaparken okul orkestrasına girerek keman bilgisini ilerletti.

1916 yılında (16 yaşında) Maarif Nezareti tarafından musiki eğitimi yapması için Almanya’ya gönderildi. Lise tahsilini ve keman eğitimini tamamladıktan sonra yurda döndü ve İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Mektebi’ne başladı. Yüksel okula devam ederken Dârültâlim-i Musiki Cemiyeti’ne dâhil oldu ve aralıksız 15 yıl devam etti.

Mısır’a ve Almanya’ya giderek başarılı konserler verdi. Cemiyetin başkanlığından Kemani Reşat Bey’in çekilmesiyle onun yerine geçti. 1927 yılında İstanbul Radyosu faaliyetlerine katıldı. 1938 yılında Ankara Radyosu’nun işletmeye açılması ile “Repetitör Artistliğine” tayin oldu, 1949 yılına kadar devam etti.

Ankara’da bulunduğu yıllarda Fehmi Tokay’ın Ankara’ da faaliyette bulunduğu Ankara Musiki Cemiyeti’ndeki çalışmalara katıldı. 1950 yılında İstanbul Radyosu’nun müzik yayınları şefliğine atandı. 1956 yılında Türk ve Irak hükümetleri arasındaki kültür anlaşmaları sebebiyle Bağdat Konservatuarı Keman hocalığına tayin oldu.

1959 senesinde yurda dönerek, tekrar İstanbul Radyosu müzik yayınları şefliğine tekrar başladı. Cevdet Çağla, kıymetli bir keman üstadı ve icracısı olduğu kadar, aynı zamanda büyük bir bestekârdır. Temiz icrası, klâsik üslûbu, eşlik etmedeki ustalığı, yaptığı taksimlerdeki üstün geçki tekniği ile usta keman sanatkârlarındandı.

Şed yollarını iyi bildiğinden, alışılmamış perdeleri kullanarak yaptığı sürprizli geçkileri ile tanındı. Yirminci yüzyıl Türk musikisinin en dikkate değer bestekârlarındandır. Geleneğe bağlı şarkı bestekârları arasında kendisine sağlam bir yer edinmiş, ustalıklı, başarılı, ifadeli eserler besteledi.

Klasik geleneklere bağlı olmakla beraber, eserlerinde zevkli, yadırganmayan bazı yenilikler de uyguladı. Yüz kadar eseri olduğu bilinen Cevdet Çağla, 22 Şubat 1988 tarihinde İstanbul’da yaşamını yitirdi. Selma Çağla  ile evliliğinden2 çocuğu vardı.

Kendisinden on iki yaş küçük olan kız kardeşi Mebruke Çağla da bestekârdır.

Atatürk’ün dış politikada gerçekleştirdiği ve diplomatik yolla Hatay’ın Türkiye’ye katılmasından doğan duygularını Behçet Kemal Çağlar’ın Atatürk için yazdığı şiiri “Bak bahta da ikbale de nur indi Hatay’da” Cevdet Çağla, Acem Kürdi makamında Aksak şarkı olarak besteledi.

Kabri, Zincirlikuyu mezarlığındadır.

Besteleleri;
Rûhumda senden bir nâle vardır – Acem Kürdî
Öğrenirsen sen de bir gün sevmek aldanmak nedir Buselik
Sıyırıp kınından gümüş palanı – Buselik
Akşam olsun şu perdeler insin- Ferahnâk
Hayat yolu uzundur … – Gerdâniye
İçimde bir yağmur sonbahardan çalınmış – Hicaz
Serpil yağmur gibi düş bir akşam camlarıma – Hicazkâr
Şu göğsüm yırtılıp baksan dikenler aynı güldendir – Hüzzam
Gül açar bülbül öter yaz geçer – Karcığar
Gelmiyorsun yakıyor bağrımı hicrânın eli – Kürdîlihicazkâr
Nur salkımısın gül ki bahar bahtıma yansın – Kürdîlihicazkâr
Seni coşkun suların koynuna mehtab alamaz – Kürdîlihicazkâr
Şimdi hâtırda mıdır âşık-ı nâlân acaba – Kürdîlihicazkâr
Bana bir zâlimi Leylâ diye sevdirdi felek – Nihavent
Benim aşkım senin aşkın bütün bunlar birer hülyâ – Nikrîz
Karanlık rûhumu aydınlatacaksın sandım – Nikrîz
Bir alevdir içimde sevgilinin özlemi – Rast
Süzdükçe güzel gözlerini kalbimi yaktın – Sabâ
Aşk cefâ tahtını gönlüme kurdu – Segâh Düyek Selâhattin Bey
Kaçıncı fasl-ı bahar bu solar gider emelim – Sultânî Yegâh
Gönlüm kuru bir gül gibi titrerken adında (O SİYAH GÖZLÜ KADIN)
Sâzın gibi al sînene vur kalbimi inlet – Sûznâk
Gönlümü mest eyledin ettin beni mecnûn-ı zâr – Şedaraban
Hicrân gibi âlemde elim derd-i ser olmaz – Şevkefzâ
Değirmenin suyunu kestiler mi dönmüyor – Tâhir