İoanna Kuçuradi

İoanna Kuçuradi d.0(4 Ekim 1936, İstanbul – ö.02 Ekim 2026, İstanbul)

1980 yılından itibaren Türkiye Felsefe Kurumunun başkanlığını yapmıştır. Maltepe Üniversitesinde İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi müdürü ve insan hakları ana bilim dalı başkanı olarak görev yapmıştır. Özellikle insan hakları, insan felsefesi, etik gibi alanlara önem verip bu konularda çalışma yapmıştır. 2 Ekim 2026 tarihinde Maltepe Üniversite Hastanesinde ölmüştür.

4 Ekim 1936’da, İstanbul’da, Rum bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İsminin anlamının erili Ioannes/Yohannes/Yahya (Tanrı’nın armağanı) olup soyadının Türkçe karşılığının ise, Kütükoğlu olduğunu belirtmiştir. Babası, İstanbul doğumlu bir Sisam Adası göçmeninin oğlu, annesi ise dört yaşındayken Çorlu’dan İstanbul’a göç etmiş bir ailenin kızıdır.[1] Çocukluğu Beyoğlu’nda geçti. Babası eczacılık yapmaktaydı. Ailesi, 1942 yılında çıkartılan Varlık Vergisi nedeniyle bazı mülklerini kaybettiler.

1954’te Zapyon Rum Lisesinden mezun oldu. 6-7 Eylül Olayları sırasında ailesiyle Kınalıada’ydılar. 1959’da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünden mezun oldu[2] ve Prof. Dr. Takiyettin Mengüşoğlu’nun asistanı olarak bu bölümde göreve başladı. 1965’te hazırladığı “Schopenhauer ve Nietzsche’de İnsan Problemi” başlıklı tezle doktor oldu. Mengüşoğlu, 27 Mayıs Darbesi’nden sonra 147’ler’e dahil edilerek üniversiteden ihraç edildi. 1965-1968 arasında Erzurum Atatürk Üniversitesinde görev yaptı. 1969 yılında Hacettepe Üniversitesi’ne geçti. Emel Doğramacı tarafından kurulan Felsefe bölümü dekanlığının başkanlığına getirildi. 1970’te doçent, 1978’de profesör oldu.1983’te Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonu FISP’in yönetim kuruluna seçildi ve 1988-1998 arasında genel sekreter, 1998-2003 yılları arasında da federasyon başkanı olarak görev yaptı.[3] 2 Ekim 2026’daki ölümüne kadar bu federasyonun onursal başkanlığı ünvanını taşıdı.

1969’da Hacettepe Üniversitesinde felsefe bölümünü kurdu ve 2003 yılında emekli oluncaya dek bölümün başkanlığını yaptı. 1997’den itibaren Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezi yönetiminde yer alarak bu merkez bünyesinde kurulan UNESCO kürsüsünün başkanlığını yaptı Ayrıca Koç Üniversitesi mütevelli heyetinde yer aldı. 2015 yılında ODTÜ tarafından kendisine “Senato Özel Ödülü” verildi.

İoanna Kuçuradi, aralarında Türkiye Felsefe Derneği (kurucu üye, 1974-1980 arasında genel sekreter ve 1980’den itibaren başkan), Afro-Asya Felsefe Derneği (2010’dan itibaren başkan), Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonu (FISP, 1983’ten itibaren yürütme komitesi üyesi, 1988-1998 arasında genel sekreter, 1998-2003 arasında başkan, 2003-2008 arasında eski başkan ve 2008’den itibaren onursal başkan), Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık İnsan Hakları Yüksek İstişare Konseyi (1994-1996 arası başkan), Uluslararası Felsefe Enstitüsü, Paris (2014-2017 yılları arasında başkan ve o tarihten itibaren onursal başkan), Türkiye İnsan Hakları Ulusal Danışma Konseyi (2002-2005), Avrupa Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığı İzleme Merkezi, Viyana (Gözlemci, 2004-2007) ve BM İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Türkiye Milli Komitesi (1997-2005 arası başkan) bulunan çeşitli dernek ve kuruluşlarda görev aldı.

2 Ekim 2026 tarihinde, 90. doğum gününe 2 gün kala İstanbul’da, Maltepe üniversite hastanesinde  yaşamını yitirdi. Kabri, Şişli Ortodoks mezarlığındadır. >> olumhaberi sayfası

Eserleri
Perdenin Arkası -Şiirler- (1962)
Max Scheler ve Nietzsche’de Trajik (1965)
Nietzsche ve İnsan (1966)
Schopenhauer ve İnsan (1967)
Liselerimizde Felsefe Öğretimi (1969)
İnsan ve Değerleri: Değer Problemi (1971)
Etik (1977)
Sanata Felsefeyle Bakmak (1980)
Çağın Olayları Arasında (1980)
Uludağ Konuşmaları – Özgürlük, Ahlâk, Kültür Kavramları (1988)
Yüzyılımızda İnsan Felsefesi – Takiyettin Mengüşoğlu’nun Anısına (1997)
Ahlak Etik ve Etikler (2019)

Çevirileri
Pratik Aklın Eleştirisi (Kant’tan, 1980)
Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi (Kant’tan, 1981)
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena (Kant’ tan, 1983)
Üye olduğu kuruluşlar
Türkiye Felsefe Kurumu (1979’dan beri Başkan)
Klasik çağ Araştırmaları Kurumu
Türk Sosyal Bilimler Derneği
Unesco Türkiye Millî Komisyonu, İnsan Bilimleri Komitesi (Mart 1997’ye kadar)
Alman Kültür Merkezi (Ankara)
Fédération Internationale des Sociétés de Philosophie (1983’ten beri Yönetim Kurulu Üyesi, 1988-1998 yıllarında Genel Sekreter, Ağustos 1998’den beri de Başkan)
Afro-Asian Philosophy Association (Asya için Başkan Yardımcısı)
Greek Philosophical Society (Ömür boyu üye)
Institut international de philosophie (Paris)
Humboldt Bursiyerleri Derneği
Birleşmiş Milletler Türk Derneği
Atatürkçü Düşünce Derneği
Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı
T.C. Başbakanlık İnsan Hakları Başmüşavirliği, İnsan Hakları Yüksek Danışma Kurulu (Kurulduğu Ekim 1994’ten, kaldırıldığı Mart 1996’ya kadar Başkan)
International Council for Philosophical Inquiry with Children
World Futures Studies Federation
International Academy of Humanism
Centre de Recherches Interdisciplinaires en Bioéthique (Onursal Komite Üyesi, Brüksel)
Türkiye İnsan Hakları Vakfı Etik Komitesi (Başkan)
İnsan Hakları Eğitimi On Yılı Ulusal Komitesi (Başkan)
PEN Türkiye Merkezi Onur Üyesi (17 Kasım 2011’den bu yana)

Ödülleri
Kuçuradi, aralarında aşağıdakilerin de bulunduğu çok sayıda ödül aldı:
Goethe-Madalyası (1996)
2024 – Cumhuriyetin Aydınlık Yüzleri[
Onursal doktor, Girit Üniversitesi, Yunanistan (1996)
Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü (1996)
Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Başarı Ödülü (1994-1995 ve 1995-1996 Akademik Yılları)
Onursal doktor, Universidad Ricardo Palma, Lima, Peru (2000)
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü 1999 Ödülü (2000)
Grosses Verdienstkreuz des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland Almanya Liyakat Nişanı Şövalye Komutanı (2001)
Mansiyon Ödülü, UNESCO İnsan Hakları Eğitimi Ödülü (2002)
Huésped Ilustra de la Ciudad de La Habana (2002)
Mustafa N. Parlar Bilimsel Başarı Ödülü, Parlar Vakfı Bilim Ödülü, Ankara, Türkiye (2003)
UNESCO Aristoteles Madalyası (2003)
Diyarbakır Tabipler Birliği Barış, Dostluk ve Demokrasi Ödülü (2004)
Laik Hümanizm Konseyi Gezegensel Hümanist Filozof Ödülü (2005)
Onursal Üye, Türkiye Bilim Akademisi Topluluğu, İstanbul (2015)